Turkish exporters, tourism sector cut prices(Al Monitor, Nov.17,2022)
Turkish officials have been hailing a notable rise in the country’s exports, but the increase…
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Eylül 2021’de enflasyon yüzde 20 basamağında ve yükselme eğiliminde iken tehlikeyi görmezden gelerek politika faizlerini düşürtmesiyle alevlenen enflasyon, dokuz ay sonra yüzde 80’e dayandı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun 3 Ağustos’ta açıkladığı verilere göre temmuzda yüzde 2.37’lik tüketici fiyat artışı ile yıllık artış yüzde 79.6’yı buldu.
Erdoğan’ın yanlış kararlarının ürünü olarak görülen enflasyon yangınına, Merkez Bankası’nın politika faizini dört ayda 5 puan indirerek yüzde 14’e düşürmesi ve sekiz aydır orada tutması, bir anlamda, alet çantasından faizi fırlatıp atmasının etkili olduğu genel bir kanı.
ABD, Avro alanı ve çevre ülkelerde faizler yükseltilerek enflasyonla mücadele edilmeye çalışılırken Türkiye’de bu silah kullanılmıyor. TL’nin enflasyon karşısında erimesi tasarruf sahibini dolara sığınmaya zorladı ve dolar fiyatı son bir yılda yüzde 102 artış gösterdi. Temmuz 2021’de ortalaması 8,5 TL olan bir doların 2022 Temmuz ortalaması 17,4 TL olarak gerçekleşti.
Yüzde 2.4’lük temmuz enflasyonu önceki altı ayın en düşüğü olarak gerçekleşse de bu sonuç, yıllık oranı yüzde 80 basamağına taşımaya yetti. Temmuzda gıda fiyatlarındaki göreli yavaşlama ve akaryakıttaki göreli ucuzlamaya rağmen, geneldeki artış yüzde 2.4’ün altına gerilemedi.
Temmuz enflasyonunun önceki aylara göre ılımlı seyrinde döviz kurlarındaki artışların yumuşaklığı da etkili oldu. Temmuz ayı dolar fiyatı hazirana göre sadece yüzde 2,5 artarken, Avro’daki aylık değişim artış değil, yüzde 1 gerileme olarak gerçekleşti. Oysa dolar fiyatındaki artış mayısta yüzde 6,4’ü, haziranda yüzde 8,6’yı bulmuştu. Bu sert artışlar ithalat fiyatlarını, oradan maliyetleri, üretici fiyatlarını ve sonra da tüketici fiyatlarını yukarı çekti. Ancak temmuzdaki fiyat ikliminin sonraki aylarda sürmesi hiç kolay görünmüyor.