Global energy plunge not producing lower prices in Turkey

Mustafa Sönmez

Hürriyet Daily News, February/08/2016

Turkey’s energy consumption has seen a sharp increase since 2003, hitting $40 billion annually with an average growth of 5 percent in the country’s gross domestic product (GDP). The demand for electricity has also grown at around 5 percent annually for the last 16 years.
Skyrocketing demand is, however, mainly being met by imported crude oil and natural gas.
The trend makes securing an unstopped flow of foreign currency and energy imports the basis of the country’s energy policy. The latest tensions with Russia and Iran, the largest energy suppliers for Turkey, have reminded the country of this fact once more.

Gas dependence
Natural gas has had the largest share in Turkey’s power generation since 2008 as the country lacks fossil fuel reserves other than lignite. Its share increased to 32.5 percent in the country’s primary energy consumption by the end of 2014. While Turkey’s natural gas consumption was around 46 billion cubic meters (bcm) in 2013, this amount increased to 48.7 bcm in 2014, representing a 6 percent of increase. Some 48 percent of the gas was used for power generation purposes in 2014. The remaining 25 percent of the gas was utilized by the manufacturing sector and 27 percent for heating. It is estimated that Turkey’s gas consumption did not fall below 48 bcm in 2015.

Turkey’s electricity production is estimated to have increased from 257.2 billion kWh in 2014 to 262.5 billion kWh in 2015. The consumption also rose from 3,326 kWh per capita in 2014 to 3,359 kWh in 2015.
The overwhelming dependence on foreign gas has created a significant energy security risk that is worsened by high dependence on oil imports as well.

Energy bill

Until one year ago, Turkey’s energy costs constituted over one-fourth of its total imports, creating a huge burden. While Turkey paid around 52.5 billion for energy imports in 2011, this figure approached $58.5 billion in 2012. Turkey paid an energy bill of around $54 billion each in 2013 and 2014. Thanks to the global oil plunge, Turkey’s energy bill decreased to $36.6 billion in 2015, a 32 percent decrease compared to the previous year.

While the crude oil price was over $112 per barrel in June 2014, we saw this figure plunge to $38 at the end of 2015. Experts believe that the dip has yet to come, estimating that the Brent oil price will be around $29.2 by the end of first quarter of the year amid concerns of recession and “panic” levels in the risk appetite in global markets.

According to the International Energy Agency (IEA), a larger rise in the energy supply could occur with a further decline in global demand and an expected rise in Iran’s energy exports, which will push down prices even more. The IEA has already slashed its global oil demand estimates for 2016 amid the slowdown in the Chinese economy, although it has decreased its global supply forecasts with the exception of the Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). While the non-OPEC supply is expected to decline by 600,000 barrels per day in 2016, Iran may fill this gap in a very short time. At the end of the day, the world may face an oil surplus of around 1.5 million barrels on a daily basis by the end of the first half of this year.

The oil plunge has enabled energy-importing countries to close their current account deficits significantly, including Turkey. For instance, Turkey’s current account gap, which was around $46.5 billion in 2014, decreased to $28 billion by the end of November 2015.

While crude oil prices saw an average decrease of 47.3 percent in 2015, natural gas prices also decreased by 28 percent on a monthly basis. The biggest drop in crude oil prices was in September last year, with a drop of more than 51 percent compared to the same month of 2014. The biggest decline in natural gas prices was seen in December 2015 with around a 38 percent decrease compared to the same month of 2014.

What about consumer prices?

Although Turkey’s energy bill decreased by around $17 billion in 2015 compared to the previous year, we cannot say consumers enjoyed the cheaper prices. On the contrary, consumers faced significant hikes in many energy products and the complementary transport services in January 2016, triggering reactions among both producers and consumers.

The hikes in the prices of electricity and gas used by manufacturing industries used to be made in line with the increases in imported goods prices in previous years, during which energy prices were much higher. For instance, the electricity prices for the sector were increased by 8.1 percent for the 2010-2014 periods. This hike was around half a point higher than the producer price index in the mentioned time frame. The gas prices for the sector were also hiked by 11.5 percent in the mentioned period, constituting four point more than the producer price index. It was, however, seen that the government did not decrease prices in 2015, when import prices decreased dramatically.

Fuel prices are set in Turkey in the following way: The CIF Mediterranean product prices which are published in the Mediterranean-Italian markets are taken as “customs-free refinery prices.” The refinery price of Turkey’s main oil refinery, Koç-owned Tüpraş, constitutes around 23 percent of the product’s sale price. The state determines the main price as it takes 66 percent of the price of one liter of gasoline in the form of a special consumption tax and value-added tax (VAT). The remaining 11 percent of the earning is shared by distributors and dealers. At the end of the day, the state collected around 66 percent of each liter of gasoline worth $1.1 by the end of January 2016 as taxes.

The main gas importer is BOTAŞ in Turkey. According to the gas prices which are set by this company, a number of taxes are added to the original price and a final price is defined after the shares of the distributors are added.

The state collected around 51 billion Turkish Liras of taxes from these products in 2015, representing around 12.5 percent of the total tax income of the country.

Consumers are also complaining about the situation as they have not been able to benefit from the global energy plunge. Although the country bought natural gas in 2015 at prices that were roughly 30 percent cheaper than in 2014, there was only a very slight cut in electricity prices. Even electricity prices were hiked by around 7 percent at the beginning of 2016. Natural gas prices for residential areas were also increased by 9 percent and 2.4 percent in 2014 and 2015, respectively.

While crude oil prices decreased sharply, an average drop of 6 percent was the case in gasoline prices in Turkey both in 2014 and 2015. The average cut was 11 percent in diesel prices.

Price hikes in 2016

The energy watchdog, EPDK, hiked electricity prices by 6.7 percent in industrial areas and 3.8 percent in residential areas on Jan. 1.

The EPDK said retail electricity prices were hiked for the first time in the last 1.5 years because of necessary investments and the administrative costs of the electricity distribution companies, the need for further investments in transmission system and rising energy costs.

“The EPDK will closely follow whether these investments, which made the price hikes a must, are made so as to enable citizens to benefit from improving services. Any misconduct will not be permitted,” said the watchdog.

The EPDK’s decision was recently brought to the courts by the Chamber of Electrical Engineers (EMO). The organization has asked for the cancelation of the decision, saying the move contravenes the principle of transparency of the Electricity Market Code, as well as secondary regulations and the Law on Consumer Protection.

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | Global energy plunge not producing lower prices in Turkey için yorumlar kapalı

Türkiye’de bağımsız gazete çıkarmanın zorlukları…

Bilim insanlarının bildiriye imza atmalarından dolayı başlarına gelmeyenin kalmadığı günümüz Türkiye’sinde, iktidar borazanı ya da kulu olmadan günlük gazete çıkarmanın bedellerini mahkemelerden, Silivri zulümlerinden anlayabilirsiniz.

Anayasa, istediği kadar 28. maddesinde, “Basın hürdür, sansür edilemez. Basımevi kurmak izin alma ve malî teminat yatırma şartına bağlanamaz. Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır” desin, aynı Anayasa, basın hürriyetini zaptürapt altına alacak o kadar başka anti-demokratik maddelerle donatılıdır ki… Ama burada sözünü edeceğimiz şey, Ak faşizmin fiili olarak ifade, basın özgürlüğüne getirdiği yasaklar ve bizatihi çarpık kapitalizmin basın özgürlüğüne getirdiği örtülü kuşatmadır..

Türkiye tarihinin hiçbir döneminde bu kadar eşitsiz bir “Basın hürriyeti kullanma-kullanamama” deneyimi yaşanmamıştır. TRT’ si, AA’sı , kamu medyası, hiçbir zaman bu kadar rejim tekelinde olmamış, özel alandaki medya üstünde doğrudan rejim mülkiyeti ya da zimmeti hiçbir dönem bu ölçüde olmamıştır. Ve yine hiçbir dönem “ana akım” olarak tanımlanan medya aktörleri bu kadar biata mecbur tutulmamışlardır. Ve yine hiçbir zaman “muhalif” görülen medya bu kadar dar bir alana hapsedilmemiş, üstlerine her tür yargı ve ekonomik araçlarla bu kadar gidilmemiştir.

İşin tuhaf yanı ise şu; Bu kadar zaptürapt altına alma çabalarına rağmen, doğrular mızrak gibi çuvalları delip çıkıyor. Çatlaklardan sızan küçük mesajlar bütün bu kontrol ağını yırtıyor, muktedirleri çıldırtıyor; özellikle de çağın sosyal medya sürprizi ile, rejim ne yapsa baş edemiyor.

Gazete satışları

 Rejimin kitle rızası sağlamak için muhtaç olduğu medya kontrolünde yazılı medya, zamanın tüm azizliğine, demode olma kaderine rağmen, bu haliyle de ağırlığını  hissettiriyor. Rejim, elektronik medya üstündeki kontrolüne rağmen birkaç muhalif  gazeteden çıkan  çatlak sesle kimyasal dengesini kaybedebiliyor. Can Dündar ile Erdem Gül’ün başlarına getirilenler, bu önermenin en canlı kanıtlarıdır.

Özünde, yazılı medyanın-hele ki ülkemiz şartlarında- hızla zemin kaybettiğini biliyoruz. Bugün, iki büyük dağıtım şirketinin şahadetiyle 4 milyon gazete satıldığı iddia edilirken, bu sayının önceki yılların gerisine düştüğü gibi, gerçek satış rakamları olmadığını da biliyoruz.

FG Cemaati’nin Zaman’ının yediği tüm darbelere rağmen 640 bin sattığına kim inanır? Nitekim bayi satışı 20 bin dolayındadır. Zaman, dağıtım turnikesinden geçirip dağıtım payına yaptığı yüzde 10 ödemeyle satış şahadeti aldıktan sonra, bayiden satın alınmayan gazeteyi, kendi elemanlarıyla ya dağıtmakta ya da dağıt(a)mamaktadır. Bunu herkes biliyor. Rejimin armadası Sabah’ın 320 bin sattığına kim inanır? Hemen arkasından gelen öteki Saray medyası gazeteler, Akşam, Star,Y.Şafak, Milliyet, Habertürk,Vatan..Bütün bunlar günlük satışlarını 150-100 bin dolayında gösteriyorlar, dağıtım şirketleri aracılığıyla. Ama biliniyor ki, yine dağıtım turnikesinden geçtikten sonra gazetelerin çoğu, bayi tezgahına çıkıp ipliği pazara çıkmasın diye sahiplerince alınmakta, ama satış raporlarına “Dağıtımca satılmış görünen” sayı yer almaktadır. Bu durum dikkate alındığında günlük gazete satışlarının 4 milyon yerine, 2 milyona kadar düşmüş olduğundan rahatlıkla söz edebiliriz.

Medyada yazılı basının görünenden daha hızlı gerilemesinin bir diğer kanıtı, 2,5 milyar doları ancak bulan reklam bütçesinden aldığı paydan görülebilir. Dergiciliğin neredeyse öldüğü yazılı basında, gazetelerin reklam harcamalarından aldığı pay yüzde 18’e düşmüştür. Televizyonun yüzde 52 ile reklam pastasından aslan payını aldığını, yükselen digital medyanın payının ise gazeteleri 3 puan geçerek yüzde 21’e çıktığını not edelim (Veriler,Reklamcılar Derneği’nden).

Gazetelerin hızla zemin kaybetmelerinde, Ak faşizmin medyayı yasama-yargının yanı sıra denetimine alma gayretleri elbette önemli. Doğru haber ve dengeli yorum çeşitliliği vermedikleri iyice ortaya çıkan gazeteleri, kim, niye satın alsın; belli bir angajmanı yoksa…

Dahası, özellikle 40 yaş altı kuşak, artık bütün haber ve yorum ihtiyaçlarını kağıt yerine ekrandan karşılama imkanını görmüş ve dijitali tercih etmekte, önceki kuşaktan gazeteden okuma mirasını devralmamaktadır. Bu da gazeteleri hızla dijitalleşmeye yönlendirmektedir.

Gazete ve Sübvansiyon

Gerçek satışı 2 milyonu ancak bulan gazetelerin neredeyse tümünün gelirleriyle dönememe gibi  sorunları vardır. Hoş, bu elektronik medyanın ağırlıklı bir kısmı için de geçerlidir. Sektörün yarısına hakim Doğan Medya bile, kimi medyalarından zarar ederken kimilerinin geliri ile kayıpları telafi etmekte, medya dışı sektörlerden aşağıda kalan bir medya kârlılık oranı ile varlığını sürdürmektedir. Bu “fedakarlık”, medya dışı yatırımlarla kompanse edilir, bu her dönem için geçerli bir doğrudur.

Esas sübvansiyon, rejimin,Sarayın organik medyası ile ona biat eden Demirören, Ciner, Doğuş medyasındadır. Bu cenaha ait medyaların gelirlerinin (satış ve reklam) giderlerini karşıladığını söylemek mümkün değildir. Açıklar, öteki yatırımlardan sübvanse edilir ama rejime, Saray’a karşı üstlenilen misyon yerine getirilirken, fedakarlığın karşılığı, başka ihalelerle alınır, elbette…

“Bizim mahalle”

Türkiye’de kağıt üstündeki basın hürriyetini kullanma, esas olarak rejim ve rejime diz çöktürülmüş medya dışında kalan bağımsız, demokrat, sosyalist gazetelerin sorunudur. Burada da hep piyasanın acımasız koşullarına karşı cansiperane bir direniş vardır.

Bu kategorideki gazeteler yıllarca bu sorunlarla didişirler, bu bilinir. Sorunların ekonomik ayağını aşabilmenin yolu, “birleşmek” ve birleşik güçle alternatif bir medya yaratmaktır aslında . Ne var ki, “bizim kesimde” gazete çıkarmak, siyasi faaliyetin bir uzantısı gibidir ve “Küçük olsun,benim olsun” anlayışı, daha baştan, birçok sorunun içinde bocalamayı göze almak anlamına gelmektedir.

Bocalama, ekonominin katı gerçekleriyle ilgilidir. Hesap karmaşık değildir aslında; 1 TL’ye satın aldığınız bir gazeteyi, gazeteniz içinden KDV ve dağıtım payını çıkardıktan sonra, özünde  80 kuruşa satmaktadır. 80 kuruş ile bütün maliyetleri karşılamak durumundadır. Kağıt ve matbaa maliyetleri ile yazı işleri, yani gazetecinin geçimi,en önemli giderlerdir. Kağıt ve matbaaya etki edemez, verili maliyetlerdir. Gazeteciyi kayıtlı çalıştırırsa 1500 TL net aylık ücretine karşılık devlete 700 TL, yani yarısı kadar vergi ve SGK primi yatırmak zorundadır. Ne kadar tasarruflu eleman kullanırsa kullansın, gazetenin genel giderleri vb. ile, bu 80 kuruşun içine sığmak mümkün olamaz. Reklam-resmi ilan geliri can simididir, ama akmak bir yana, damlamaz bile. Böyle olunca bizim gazeteleri de sübvanse etmek gerekir. Kimi eş-dost, bir zaman, gücü yettiğince destekler ama her gün çıkan bir gazeteyi ne kadar finanse edebilirsiniz ! Ayda 200 bin sübvansiyon istese, yılda 2,5 milyon TL’ye yaklaşır. Kaç yıl? Sürdürülebilir değildir, baş edilmesi güçtür.

Peki ne yapılmalıdır?

“Küçük olsun, bizim olsun” anlayışını yıkarak, küçükleri birleştirmek, dereleri çaylara dönüştürmek hala geçerli bir yol…Ama biliyoruz ki, bu noktaya gelmek hele ki ülkemiz koşullarında hiç kolay değil…

CHP ve HDP’ye çıkan milyonlarca oyları bir potansiyel olarak kabul etseniz, gazete alarak bir dünya görüşünü desteklemekten uzak duran kitlenin ziyadesiyle yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Bu potansiyelden umudu kesmeden, gazete almalarını, dayanışmalarını istemekten geri durmamalı.

Demokrat kesimlerin ilan desteklerini önemsemek ,bunun için ayrıca örgütlenmek gerek.

Kağıda ısınamayanları, inatla  cep,tablet,bilgisayar ekranında yakalayarak, bunu da reklamverene kanıtlayarak dijital medya kulvarına düşen ilandan pay almaktan vazgeçmemeli.

Okuyucunun, izleyicinin her zaman size uymasını bekleyemezsiniz, sizin onları yakalamayı, beklentilerini karşılayabilmeyi  bilmeniz gerekir; Doğru habercilikle, demokrat duruşla, ifade özgürlüğünün gerçek sahiplenicisi olduğunuzu kanıtlayarak, zor da olsa ayakta kalınabilir ve umutla denemek gerekir.

Genel kategorisine gönderildi | Türkiye’de bağımsız gazete çıkarmanın zorlukları… için yorumlar kapalı

Crises in emerging markets and China give frightening signals

Mustafa Sönmez – Hürriyet Daily News, February/01/20116

The global economy entered 2016 with the image of weak recovery in developed countries. However, the weak and fragile outlook in emerging countries, of which Turkey is one, particularly with the economic slowdown, scares everybody. Some are arguing that the world economy is about to enter a crisis worse than the major global one in 2008.

The global economy entered 2016 with the image of weak recovery in developed countries. However, the weak and fragile outlook in emerging countries, of which Turkey is one, particularly with the economic slowdown, scares everybody. Some are arguing that the world economy is about to enter a crisis worse than the major global one in 2008.

Frightening recession

The global economy is experiencing the effects of the new state of U.S. monetary policy and the slowdown of the Chinese economy. The moderate recovery outlook in developed economies is not regarded as very soothing. In those raw material and energy (commodity) producer/exporter countries and in those countries which have strong ties with China, growth has slowed down and fragilities have increased. The slowing in the growth of “emerging economies,” also called “southern countries,” is becoming more visible every day and the global economy looks as if it is now facing a crisis at the “periphery” before the “center” can heal its wounds. It is estimated that the world economy grew 3 percent in 2015. This is not a very satisfying result. This result was due to the slowing down of the economies of several countries, primarily China, the deterioration of certain basic economic indicators of the U.S. in the first half of the year and increasing geopolitical risks. The low-course of oil and commodity prices as of mid-2014 supported the growth of developed economies but slowed down the growth of commodity-exporting countries. The International Monetary Fund (IMF) must have wished to keep its optimism when it revised its world growth forecast to 3.1 percent; it has kept its 2016 target at 3.4 percent, for now.

From dolce vita to scarcity

The emerging periphery countries grew after 2000 with the foreign capital pouring into them. In the 2008-2009 crisis, when the entire capital was introverted, short-term capital withdrawals were experienced in emerging countries and there were currency and economic fluctuations.

However, central countries opted for expansionary monetary policies to ease the crisis, causing a portion of this money to flow into emerging countries again; the means to grow again between 2010 and 2013 were created. However, following the announcement of the U.S. Central Bank’s (Fed) decision to increase rates in mid-2013, those funds that had temporarily parked in emerging countries turned their faces to the U.S., increasing foreign resource withdrawals from emerging countries.

With the Fed starting its rate hikes in December 2015, the slowdown of the Chinese economy, the drop in commodity prices, increasing financial fluctuations and decreasing global demand and commerce resulted in weak capital inflows to emerging countries.

According to data from the Institute of International Finance (IIF), in 30 emerging countries, including Turkey, an annual average inflow of $200 billion from foreign resources occurred between 2000 and 2007. With the global crisis of 2008, this suddenly stopped and went down to $8 billion. However, with the money pumped by central countries into emerging markets the annual foreign inflow in the 2009-2013 period went up to $407 billion. However, with the Fed signaling rate hikes, the inflow in 2014 dropped to $48 billion. In 2015, instead of inflow, intense withdrawals which reached $513 billion were experienced. The withdrawals will continue in 2016 also. The presidential elections to be held in 2016 in the U.S., the referendum over EU withdrawal to be held in the U.K. and similar uncertainties and increasing geopolitical risks affect the capital traffic and the capital owners’ appetite. The forecast for 2016 is that an additional $350 billion foreign capital will withdraw from emerging countries.

What it means to live a dolce vita with abundant foreign resources is best known in the Turkish experience. The sweet wind brought into the economy looked as if it was permanent, but it was temporary and this has enabled the Justice and Development Party (AKP) to win one election after another. However, now, in Turkey, and other emerging countries, when capital inflow left its place to withdrawals, the climate in the economy also started changing. Countries are trying to close their current account deficits in unsustainable ways but this road does not prevent their local currencies from losing value against the dollar.

The IIF data draws attention to the fact that with the loss of foreign resources in 2015, which exceeded $530 billion, the reserves of 30 emerging countries eroded about the same size. In 2016, an erosion of nearly $300 billion is expected.

Fear of China

The Chinese economy, which was growing over 10 percent, went down to 6 percent. In the 1980s China made use of its cheap labor and entered every market with this competitive power. It grew based on exportation. With the 2008 crisis China’s export markets shrank. Its growth rate went down to single digits. China did not change its growth strategy, thinking this was temporary. It opted to compensate its growth loss through investments and this step caused an extreme capacity expansion in China. It did not help; capital withdrawal began.

Nowadays, the outflow of foreign currency in China is a major problem. It looks possible to slow this down by restricting capital movements. It may prevent the erosion of reserves. But when this is done, liberation would be given up. With such restrictions the economy would lose all its attraction in terms of capital inflow.

While it has been wondered how China can overcome these issues, it has also been wondered what the other emerging countries which sell raw material and energy toChina would do in the void created by this country. Shrinkage and chaos began in these countries, particularly in Brazil and South Africa.

And Turkey

Turkey has started receiving its share of risks that other emerging countries are facing. Turkey, which has grown for 10 years with foreign capital inflow, has shifted to the 2-3 percent growth path in recent years. This year, with the effect of the rise in political and geopolitical risks, there is a radical fall. The current account deficit of the already shrunken economy has decreased but again looks as if it will exceed $30 billion annually.

However, the share of foreign resources in financing this deficit had fallen under 40 percent. In 2014, Turkey had $43 billion in foreign resources; in 2015 this figure barely made $12 billion. This means a drop of more than 70 percent. How was this financed? Of course from reserves and from resources named “net errors and omissions.” But, again, it is having a hard time trying to keep the value of the Turkish Lira at 3 liras per dollar.

Despite the falling energy prices, the growth target of 3-4 percent Turkey has aimed at will again bring at least a current account deficit of $30 billion. In this case, from which sources will this deficit be financed? If so, then how high will the dollar/Turkish Lira go? Will rates be increased for foreigners to come, and if so, how will growth happen with such high rates?

At this juncture, where foreign capital inflow has weakened and financing costs have hiked because of increased risk premiums, how will it be possible for Turkey to decrease its current account deficit, lower its inflation rate to reasonable levels, increase its industry production capacity and advance its production quality while accelerating structural reforms? Especially under the conditions of 2016, when domestic, political and geopolitical risks seem to never cease…

These are a number of questions which have emerged with the crisis “of the south” starting to show its effects in Turkey and most probably new ones will be added in the coming days…

dış ekonomik, English kategorisine gönderildi | Crises in emerging markets and China give frightening signals için yorumlar kapalı

Video/belgesel: Yolsuzluk ve medya

Babıali'den İkitelli'ye Türkiye'de Yolsuzluk ve Medya from Imre Azem on Vimeo.

Genel kategorisine gönderildi | Video/belgesel: Yolsuzluk ve medya için yorumlar kapalı

Sıra, Çin kaynaklı göçükte…

 

2008-2009 krizinin gerilerde kaldığını, 2015’ten itibaren ABD’de, hatta AB’de kısmi toparlanmaların başladığını, Fed’in faiz artırma kararı ile birlikte bunun ivme kazanacağını konuşanlar, erken konuştular. Dünya kapitalizminde her gün yaşanan yeni sarsıntılar, “Büyük lokma ye, büyük konuşma” sözünü hatırlatıyor…O büyük kriz geçmiş değil; olsa olsa, uyuşturulmuş, bastırılmış, zamana yayılmış, ama geçiştirilmiş değil; hergün başka bir yanından dikiş atıyor.

Son çalkantı Doğu’dan, Asya’dan hatta bizzat Çin’den…Merkez üssü Çin olan sarsıntılar, küresel kapitalizmin “yükselen” ülkelerini yüksek, toparlanıyor denilen “merkez”lerini de orta şiddette sarsıyor, yer yer göçükler yaşanıyor, hatta buna küresel krizin “Güney” boyutu da deniyor(*).

“Merkez”den “çevre”ye sermaye…

 2000 başlarında küresel kapitalizmin “likidite bolluğu” yaşadığı dönemde, küresel fonlar, fellik felik gidecek adres arıyor ve yüz milyarlarca dolar sermaye,  adına “yükselen ülkeler” denilen (Türkiye’nin de yer aldığı)  ve kısa adı IIF olan Uluslararası Finans Enstitüsü’nün 30 ülke olarak takip ettiği coğrafyalara da akıyordu. IIF, 2000-2007 döneminde “yükselen ekonomiler”e akan dış sermayenin 1,6 trilyon dolar, ya da yıllık 200 milyar dolar olduğunu bildiriyor. Bu rüzgarla yaşanan “Tatlı hayat” dönemi 7 yıl kadar sürdü ve kaydedilen büyüme de yıllık yüzde 6-7 dolaylarına ulaştı (Ak faşizmin yükselişi de bu yıllara denk düşer).

dd

Kaynak:”IIF, Jan/18/2016” bülteninden hesaplandı

2008 küresel krizi ABD’de patlayıp AB’ye yayıldığında, sermaye kabuğuna çekiliyor ve “yükselen”lere akan sermaye o yıl 8 milyar dolara kadar iniyordu. Bu, bıçak gibi bir kesilişti.

Sonrasında neler olduğunu biliyoruz. Merkezdeki devasa yangını söndürmek için devletin sermayeye su tankını bocalaması…Bunun için olağanüstü boyutlarda likidite enjeksiyonu…Merkez ülke devletlerine büyük kamu açıkları ve kamu borç yüküne mal olan bu krize devlet müdahalesinin, “Devletin mali krizi” gibi alt, orta sınıflara fatura edilen başka anomaliler yarattığına burada isterseniz hiç girmeyelim. Sadece şunu hatırlatalım; küresel krize boca edilen devasa para enjeksiyonu, merkezde dengelerin kurulmasına ve büyümeye geçişe yol açmadı, krizin ateşini düşürdü, zamana yaydı ama bu kaynaklar, hızlı biçimde Asya, özellikle de Çin ağırlıklı olmak üzere “yükselen ülkelere” aktı. Öyle ki, yine IIF verilerine göre, 2009-2013 döneminde bu coğrafyalara giren dış kaynak, yıllık 407 milyar doları geçti. Bu furyadan Türkiye de nasibini aldı ve Ak faşizm bu kaldıraçla biraz daha yükseldi.

İniş başlıyor…

2013 ortalarında Fed, gevşek para politikasından sıkılaşmaya geçileceğini duyurdu. Faiz yükseltilerek “yükselenler”de park etmiş sermaye geri çağrılacaktı. O tarihten itibaren küresel fonlar yüzlerini ABD’ye dönmeye başlayınca Güney’e sermaye akışı hızla azaldı. Fed, faizi hemen artırmadı ama artıracağı beklentisi dünya kapitalizmine hakim oldu ve 2014’teki yükselen ekonomilere sermaye ihracı 48 milyar dolarda kaldı, ama radikal çekilme 2015’te yaşandı ve 531 milyar dolar, yükselen ülkelerden çekildi. Bunun 2016’da da süreceği ve yaklaşık 350 milyar dolar daha sermaye çekilişi yaşanacağı tahmin ediliyor.gg

Kaynak:”IIF, Jan/18/2016” bülteninden hesaplandı

Yükselen 30 ülkenin bölgesel dağılımı, önce yoğun dış sermaye çeken ve son yıllarda da bundan aynı ölçüde mahrum kalan ülkelerin bölgesel bazda Asya’da toplandığını ve başı da Çin’in çektiğini gösteriyor. Örneğin, tatlı hayatın son yılı 2013’te 330 milyar dolara yaklaşan dış sermaye girişinden Çin ağırlıklı Asya, yüzde 52 pay aldı. Konjonktürel etkiyle Brezilya ağırlıklı Latin Amerika yükselenleri de benzer büyüklükte sermaye çekerken Türkiye’nin yer aldığı yükselen Avrupa ülkeleri daha küçük dilimlerle yetiniyor, Orta Doğu ve Afrika ise, politik riskinin de etkisiyle daha 2013’te kışa erken girdiler.

Dış kaynağın hızla çekildiği 2015’te, kasırgayı Asya en şiddetli biçimde yaşıyor ve 561 milyar dolar sermaye çıkışı yaşanıyordu.  Bu sonuçta Çin’i iyice mercek altına almak gerekiyor.

Çin göçüğü…
2015’te, “yükselen,çevre” ekonomilerinden 530 milyar doların geri çekilişini, sadece Fed’in faiz artırma kararına bağlamak yanlış olur. Bunun kadar, Çin odaklı durgunluk-daralmanın, sermayeyi yükselenlerden uzaklaştırdığını da anımsatmak gerekiyor. Çin’in uzun yıllar yüzde 10’un üzerinde olan büyüme hızı,şimdilerde yüzde 6’lara düştü.

1980 sonrası, bol ve ucuz işgücü avantajıyla, dünya ekonomisinin “atölyesi” rolünü alan ve ihracata dönük büyüyen Çin, kısa sürede sermayenin üşüştüğü merkez oldu ve  büyüme hızını iki haneli sayılara taşıdı.

Ne var ki, 2008 krizi,  bu hikayeye  ivme kaybettirdi. Krizle birlikte Çin’in ihracat pazarlarında genişleme önce durdu, sonra daraldı. Büyüme hızı tek hanelere indi. Dünyadan gelen etkinin geçici olacağı düşüncesiyle Çin büyüme stratejisini hemen değiştirmedi. Büyüme kaybını yatırımlarla telafi etmeye girişti. Yatırımların etkisiyle büyüme hızı yine yüksek göründü. Ancak, bu adım, Çin’de aşırı kapasite genişlemesi yarattı. Bu durumda, dış pazarlar açılmayınca Çin, içe dönmeyi denedi. Tüketiciyi tasarruftan caydırıp, talebi kışkırtacak önlemlerle iç talep desteklenmeye çalışıldı. Ancak, işe yaramadı. İç talep daha durgun hale geldi. Büyü bozulmuştu, hızla sermaye kaçışı başladı.
Yaratılan aşırı kapasitenin yanında talep olur diye  ücretlerin artırılması  bir başka sorun alanı oldu. İhracata dönük stratejiyi yumuşatmaya yönelen Çin, ekonominin çekici gücünü, dışarıdan içeriye kaydırarak, hizmet sektörlerine ağırlık vererek, iç tüketimi canlandırıp konut alımı, kentleşmeyi özendirmeyi denedi. Ancak, görüldü ki, bunlar kolay ve ucuz dönüşümler değil. Ortalama gelir düzeyi hala düşük olan bir ekonomiyi iç talep çekişli bir model bazında büyütmek, sorunlar yaratıyordu.
Şimdilerde Çin’de başlayan döviz kaçışı önemli bir sorun. Bunu sermaye hareketini kısıtlayarak yavaşlatmak mümkün gibi. Böyle yapılırsa, rezerv erimesinin önüne de geçilebilir. Ama bunu yapınca liberasyondan vazgeçmek, yerel para yuanı uluslararası rezerv para haline getirme iddiasından da vazgeçmek gerekiyor. Böyle kısıtlarla çevrilen bir ekonomi, sermaye girişi açısından bütün çekiciliğini kaybedebilir.

Çin bu sorunları nasıl aşacak diye merak edilirken Çin’e hammadde, enerji vb. satan diğer Güney ülkelerinin düşen fiyatlarla gelirleri hızla azalıyor, Çin’den doğan boşlukta ne yapacakları merak konusu. Bu ülkelerde hızla bir daralma ve kaos yaşanmaya başladı. Özellikle de BRICS olarak Çin ile örgütlenen Brezilya, Rusya ve G.Afrika’da…

Ne olacak?

Çin kaynaklı her çatırtı, tüm dünyada hissediliyor ve sermaye kaçışlarını hızlandırıyor. Çin’i rahatlatacak bir dış dünya talebi, ufukta görünmüyor henüz. Bu, özellikle Orta Doğu’da yaşanan jeopolitik gerilimler de dikkate alındığında, çemberin biraz daha daralması ve küresel kapitalizmin zayıf, ince halkalarında önemli kırılmalar yaşamanın, yeni balon patlama seslerinin duyulmasının an meselesi olması anlamına geliyor.

Türkiye kapitalizminin kırılganlığını bu bahiste hatırlatmak belki de gereksiz. 2015’te radikal bir dış sermaye iştahsızlığı yaşayan (2014’e göre yüzde 73 azalma) Türkiye kapitalizmi, bunun sonuçlarını, dolar kurunun 3 TL’nin üstüne tırmanması ile yaşıyor ve Ak faşizmin elindeki tek silah, kamu maliyesi. Bütçe ve bütçe dışı kamu kaynaklarını kullanarak küresel yıkımı en azda tutmaktan başka bir çözüm aracı yok. Bunun da ne kadar ve ne süre işe yarayacağını yaşayarak göreceğiz…

(*) Korkut Boratav Hoca, 22 Ocak tarihli BirGün’deki yazısında (http://www.birgun.net/haber-detay/bir-guney-krizinin-ayak-sesleri-mi-101454.html) kadim dostu Yılmaz Akyüz’ün “Güney’in krizi” ile ilgili bir makalesini özetledi: http://www.southcentre.int/wp-content/uploads/2015/01/RP60_Internationalization-of-Finance-and-Changing-Vulnerabilities-in-EDEs-rev_EN.pdf .  İki  yazı da okunmalı.

 

Araştırma - Haber kategorisine gönderildi | Sıra, Çin kaynaklı göçükte… için yorumlar kapalı

25 percent of foreign investments in real estate

Mustafa Sönmez – Hürriyet Daily News, January/25/2016

Foreign direct investments to Turkey, particularly after 2003, increased visibly compared to previous years. However, it is noteworthy that 25 percent of these investments consist of property purchases and sales.

Generally, all kinds of foreign resources inflows accelerated after 2003. This was a very different increase compared to the previous decades and a yearly average of $41 billion foreign inflow became the main source of economic growth. In the past two years, though, the inflow of resources has visibly fallen.

The reason why the foreign resources that did not arrive before 2003 started accelerating after this date was related to the problems of the economy that could not be overcome. After accumulating in the 1980s and 1990s, the huge public deficits that led to the 2001 crisis, the very fragile banking sector and a corresponding inflation course of 60 to 100 percent kept foreigners away from Turkey.
tt
Foreign resources

After the overcoming of these issues thanks to bitter IMF recipes, which had very severe social and political consequences, following the 2001 crisis, Turkey began to attract investments among foreigners.

This foreign resource, three-fourths of which consisted of foreign loans and portfolio investments, as debt generating capital inflow, increased Turkey’s outstanding foreign debt to 55 percent of the national income at the end of 2015, at $405 billion.

After 2002, even though there had been a perceivable change in foreign direct investments, it was noteworthy that foreign inflow increased mostly as debt-generating credits and portfolio investments.

So much so that from 2002 to the end of October 2015, only 25 percent of the $512 billion foreign resource was direct investment; the foreign resource that arrived in the form of credit and deposit topped the list at 48 percent. Foreign investments that came to the stock exchange as hot money had a volume of 27 percent. Almost half of them consisted of investments in government bonds which generate debt.

The most desired aspect of foreign capital investments is foreign direct investment, but this only had a share of one-fourth in the total inflow. In the 2003-2015 period, a yearly average of $9 billion foreign direct investment arrived.

However, details of this foreign direct investment show that 25 percent of this foreign capital was real estate.
The amount of investment in real estate is in the Central Bank’s balance of payments data.
oo
Real estate to foreigners

Particularly after the facilitation introduced in the regulations, property purchases by foreigners increased in 2003. These purchases were included in foreign direct capital investments as a method.

Investments in real estate, which did not reach $1 billion in 2003, increased regularly in the following years and peaked in 2014 at $4.3 billion. The annual average between 2003 and 2015 in real estate purchase can be said to be $1.7 billion. This means that between 2002 and 2015, among the total of direct investments reaching $130 billion, property sales were $33 billion.

Non-real estate investments

When foreign direct investments except in real estate are analyzed, these can be said: The rush to finance the current accounts deficit was prioritized after 2003, with this concern, foreign direct capital inflows were not encouraged and managed within the framework of a certain policy. Almost with a “random” foreign capital policy, all kinds of foreigners were free to enter any sector without any guidance. As a result, foreign companies, instead of productive sectors, primarily manufacturing, trended toward service sectors such as finance, information-communications and commerce, buying whatever they wanted in privatizations.

While the foreign capital that invested in the manufacturing sector remained at a certain level as an amount, it can be seen that it commands several subsectors. In several important sectors, firms with 100 percent foreign capital dominate the sectors.

The manufacture of food products, beverages and tobacco, transport equipment, chemical products and materials, computers, electronic-electrical equipment and the dominance of foreign capital companies can be observed.

While the accelerated foreign direct investments after 2002 did not increase much in their annual averages after 2008, debt that generated foreign inflows rapidly increased. What seems to be influential in the slowdown in foreign direct investments is that foreigners saw privatizations and bank purchases attractive and after that, their appetite died.

In the services sector, foreigners who bought Türk Telekom from the Privatization Administration also invested separately in the mobile telephone sector and other subsectors of their services. Also, they bought local banks. But in the end, total foreign investments in industry lagged behind. As a matter of fact, the share of manufacturing in the total of $130 billion foreign direct investments in the period 2002-2015 remained at 23 percent; after adding the share of mining and energy, the share of industry in the wide sense increases to 38 percent. Services sector on the other hand has a share of 61.5 percent.

Foreign direct investments in Turkey

Investment stocks and their cumulative values of foreign capital are as important as their annual inflow. They are also explanatory in terms of the preferences of foreign firms.

The International Investment Position data disclosed by the Central Bank every month shows the total assets of foreigners in Turkey. These assets show that month’s value of the direct investments, the current value of portfolio investments in the stock exchange and their credit-deposit receivables in Turkey. This value was revealed at the end of 2014 as $665 billion. In this total, foreign direct investments take up a share of 25.8 percent. The foreign asset value in industry is nearly $78 billion and corresponds to 12 percent of all foreign investments.
dd

The asset value of foreign firms that have direct investments as of end of 2014 is nearing $177 billion. This total was $30 billion in 2003.

The foreign asset in industry is $78 billion, 45.2 percent of the total. At the end of 2014, $57 billion of this total was assets of foreigners in the manufacturing industry.

On the list of asset values of foreign investments, the first place belongs to the automotive industry at $13 billion. This sector is followed by the food, beverage and tobacco sector. The value of assets of foreigners, who have a considerable investment stock in this sector with the purchase of alcoholic drinks and cigarette companies from state monopoly Tekel, is again $13 billion, nearing the value of assets in the automotive sector.

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | 25 percent of foreign investments in real estate için yorumlar kapalı

Liberallerden sonra, Ulusalcıların aymazlığı…

 

 

Tarih, AKP’nin açık faşizme adım adım tırmanışında, ne yazık ki, “sol” mahallenin farklı kollarından gelen desteği de yazacak gibi. 2002’de iktidara gelen AKP’ye önce sol liberaller, “Sivilleşme, askeri vesayeti geriletme, statükoyu yıkma” adına destek verdiler ve 2010 Anayasa değişikliği ile ilgili koydukları “Yetmez ama evet” tavırlarıyla desteklerini taçlanırdılar.

Sonra, anyayı konyayı gördüler ve 2013’ten itibaren desteklerini çekip, yanıldıklarını, hatta, Murat Belge’nin ifadesiyle, “Kandırıldıklarını” geç de olsa fark ettiler!…

Bugün ise aynı aymazlığa, kendisini “Ulusalcı sol” diye nitelendiren kol düşmüş durumda. Medyada Sözcü, Aydınlık gibi organlarda seslendirilen, meslek kuruluşlarında İstanbul ve merkez baroda ifadelendirilen “devlet bekası” öncelikli anlayış, Ak faşizmin Başkanlık odaklı Kürt kıyımına açık destek vermekte, barış çağrısı yapan aydınları ise PKK destekçisi göstermektedir.

Ulusalcı aymazlar, bütün bunları “devletin bekası” için yaptıklarını öne sürerken o devletin tamamen bir AKP’nin parti devletine dönüştüğünün ayırtında bile değiller. Böylece sonradan pişmanlık belirten liberal ihanetin yerini şimdi, ulusalcı gafletin aldığı bir dönemden geçiyor Türkiye…

 Liberalin pişmanlığı

AKP’ye içeride ve dışarıda kefil olup onu tırmandıran liberallerin bugün vardığı yeri, 18 Ocak tarihli Taraf’taki Hadi Uluengin yazısı çok iyi özetliyor. Uluengin, AKP’lilere fena halde sitem ederek şöyle sesleniyor;

“ Recep Tayyip Erdoğan haksız yere zindana atıldığında; 28 Şubat paşaları demokrasiyi süngüyle dürtüklediğinde; Yekta özden’inden Hikmet Şimşek’ine statüko zaptiyeleri sizleri kastederek “sıkıysa Şeriat’ı getirsinler” yahut “devrim vidası sıkmak gerekiyor” diye kükrediğinde, bizler sizleri sahiplenmek yükümlülüğünü üstlenenlerin ilk siperindeydik. “Cumhuriyet mitingleri”yle (!) kopartılan yaygaraya pabuç bırakmayanlar ve seçilmiş AKP iktidarına karşı yayınlanan 27 Nisan muhtırasına meydan okuyanlar da yine bizlerdik. Daha önemlisi, “yetmez ama evet” dâhil, demokrasi ve çoğulculuk rotasını sürdürdüğü müddetçe ve tabii ki kayıtsız şartsız olmamak kaydıyla aynı AKP’yi de biz destekledik. Örnekleri uzatabilirim. .. Dün neysek, bugün de oyuz ama siz değilsiniz! DEĞİLSİNİZ, çünkü bizlerin sizlerle “yol arkadaşlığı” yaptığı dönemde dün söylemiş, uygulamış ve taahhüt etmiş olduğunuz şeylerin bugün tam tersini yapıyorsunuz. Yolsuzluk, rüşvet, kayırma türü gayr-ı ahlaki suiistimallere zaten girmiyorum… Fakat devleti ele geçirdiğinize hükmettiğiniz andan itibaren, bir tek laikçilik hariç, hem eski devlet ideolojisini bütün ceberutluğuyla benimsediniz, hem de onu daha da otoriter mekanizmayla kurumlaştıracak ve Erdoğan için biçilmiş kaftan olacak bir sisteme yöneldiniz”

Liberaller ne kadar dizlerini dövseler azdır. Bugün tamamına yakını pişmanlıklarını belirtmekle beraber, bazıları hala FG Cemaati ile iş tutarak hala akıllanmamış görünüyorlar.

Ulusalcı gaflet…

Liberallerin içine düştükleri gafletin bir benzerini şimdi güya AKP muhalifi , kendisine “ulusalcı”diyenler yaşıyor. Siyasette Vatan Partisi ve az da olsa CHP’nin bir kanadında temsil edilen, medyada Sözcü, Aydınlık’ta köşe tutan, meslek kuruluşları içinde özellikle Barolar Birliği yönetiminde etkili bu zevat, özellikle Ak faşizmin Kürt meselesine dönük şiddet politikalarının arkasında durarak  Ak faşizme moral destek sağlamaktadır.

Bu duruşlarına örnek olarak, 18 Ocak tarihli Sözcü’nün başyazısını yazan Rahmi Turan’ın akademisyenlerin bildirisine ilişkin yaszdıklarına  kulak verelim; “ Adına “Aydınlar bildirisi” diyorlar. Aslında aydınlıkla hiçbir ilgileri yok! Aysız geceler gibi karanlık insanlar! Varlığını korumaya çalışan devleti “Katliamcı” olarak suçlayan, “Türkiye Cumhuriyeti Devleti, başta Kürt halkı olmak üzere bölge halklanna gerçekleştirdiği bilinçli katliam ve sürgün politikalarından derhal vazgeçmeli” diyen bir zihniyet nasıl aydınlık olabilir ki?
Onların gerçek birer aydın olmadığını yalnız biz söylemiyoruz.
Ülkemizin en önde gelen hukukçularından olan Türkiye Barolar Birliği Başkanı Prof.  Metin Feyzioğlu
 “Onlar aydın ise ben değilim” diyerek aynı görüşü destekliyor. Prof. Feyzioğlu diyor ki: “Bölücü terör örgütüne tek cümle söz söylemeden, sürekli olarak güvenlik güçleri ile devleti suçlayan hiçbir açıklamayı ciddiye almam. Bunu yazanlar barışa değil, daha büyük ayrışmalara hizmet ediyor! Silahlı terör örgütüne karşı elbette silahlı mücadele olacaktır. Ancak bu mücadele hukuk dışına çıkarsa meşruiyet zedelenir. Devlet yıkılırsa ne adaletten, ne gelecekten, ne de refahtan söz edebiliriz. Devlet yıkılırsa herkes altında kalır!”

Parti devleti

Turan’ın ve Feyzioğlu’nun bu bahisteki duruşunun onlarca örneğini Aydınlık’ta, VP’de de bulabilirsiniz. Bütün bu kesimin ana savı şu, “Biz Güneydoğu’daki operasyonları, ordumuzu, polisimizi, devletin bekası adına savunuyoruz, AKP adına değil.Bölücüülüğün önlenmesinden yanayız, AKP’den değil”…

Bu noktadan hareketle de günlerdir Diyarbakır Sur’da, Silopi’de, Cizre’de sürdürülen ölümlere, zorunlu göçlere, insan hakları ihlallerine dur diyen akademisyen bildirilerini “teröre destekçilikle” eleştiriyor, hemen AK faşizmin yanında saf tutuyorlar.

Ulusalcıların “Devletin bekası”  derken unuttukları şu; Ak faşizmin tırmanışı ile birlikte devlet, tüm kurumlarıyla, ordusu, polisi, yargısı hatta medyası ile Ak faşizmin kontrolüne geçti. Burjuva demokrasilerinde, tüm sermaye kesimlerine eşit uzaklıkta, onların genel yönetim kurulu olduğu varsayılan devlet, şimdi, Ak faşizmin ancak yandaş, organik sermayedarlarının, hatta onlara da hükmeden Kaçak Saray’ın kontrolünde. Genelkurmay’dan Yeni Akit yazarına gönderilen büyük taziye muhabbeti bile gözlerini açmaya yetmiyor.

Tercih?

Kuşkusuz bu duruşun bir “gaflet”mi, yoksa bilinçli bir “tercih” mi olduğu ayrıca tartışılmalıdır. Ama, bu kesime inanmış iyi niyetli insanların görmeleri gereken, Ak faşizmin Kürt kıyımının, doğrudan doğruya RTE’nin Başkanlık sıtmasıyla ilgili olduğudur.

7 Haziran’da tökezleyen ve sırtındaki suç isnatlarının yargı önüne gelmesinden endişe duyan Kaçak Saray, Kürt siyasetine karşı açtığı savaşla  halkı canından bezdirip sıtmaya razı etti, 1 Kasım’da yeniden tek başına iktidarı yakaladı. Bu terör ikliminin iş yaptığını görünce de Başkanlık elde edilinceye kadar aynı havayı egemen kılıyor ve saldırdıkça saldırıyor. Hedefi, muhtemelen yeni bir seçim ve hem Kürt siyasetini, hem de MHP’yi baraj altına itecek hukuksuzlukları göze alarak 400 MV çıkarıp Başkanlık hedefine ulaşmak…

Bu bahiste, Ak faşizmin oyun planı karşısında özellikle PKK’nın doğru strateji ve taktik izleyip izlemediği, savaşa karşılık verme dışında, AKP’nin oyununu boşa çıkaracak  daha akılcı bir yöntemi neden izlemediği sorgulanabilir ve yapılıyor da, bunu HDP de yapıyor.

Ama burada asıl olan, AKP’nin her tür Anayasal ve yasal ihlalleri göze alarak bir kıyımda ısrarıdır. Bunu, “terörle savaş”  adı altında, tüm medyayı da baskı altına alarak sürdürmesine omuz vermek, “Bölücülüğü önlüyor” diye kutsamak, tıpkı liberal solun  Ahmet Altan –Çongar ikilisinin marifeti “Taraf” aracılığıyla, bir dönem “Askeri vesayeti tasfiye ediyor” yanılsamasıyla rejime destek verme aymazlıklarına benziyor.

Bu duruşun gideceği yer, liberallerin bugün duyduğu pişmanlığın, hayal kırıklığının bir benzerini ulusalcıların duymasıdır.

Ulusalcıların peşine takılanların bunu görmeleri için hala zaman var.

Einstein’ın özlü sözünü anımsatalım;

 “Aynı hatayı iki defa tekrarlamayan insan,  akıllı insandır”

 

Genel kategorisine gönderildi | Liberallerden sonra, Ulusalcıların aymazlığı… için yorumlar kapalı

Umbrella upturns: Capital inflow to Turkey down 73 percent

MUSTAFA SÖNMEZ Hürriyet Daily News, January/18/2016

The results of the November 2015 balance of payments released last week have confirmed an ongoing trend: The foreign resource inflow that has been financing Turkey’s growth for 12-13 years dropped radically in 2015, and this could be considered a sign of a new era rather than a temporary trend. A new climate has gone into effect and the growth paradigm based on foreign resource inflow has actually come to an end.
However, on the same day, Deputy Prime Minister Mehmet Şimşek publicized the revised Medium-Term Program (OVP) 2016-2019 targets, which revealed that the new facts of the new era were not particularly recognized.

A 73 percent drop

The balance of payment data which covers foreign currency movements of the Jan.-Nov., 2015, period show that the total amount of registered capital inflow to Turkey in the forms of direct investment, portfolio investment and other investments (loans and bank deposits) remained at $10.8 billion in the first 11 months.

Foreign direct investment inflow remained at $9.2 billion in the first 11 months. Moreover, $3.7 billion of this was real estate investment. In other words, property sold to foreigners is registered as “foreign investment.” When this sum is deducted, then it can be seen that foreign direct investment inflow was $5.5 billion.

However, the primary loss of blood was in foreign investments in the stock exchange. Let alone an increase in portfolio investments in the period from Jan.-Nov., 2015, there has been a drop of nearly $15 billion. While there was $19 billion in foreign resource inflow in the same period in 2014, there was a withdrawal of nearly $15 billion in 2015.

In other foreign inflow made up of loans and bank accounts, $16.3 billion arrived. It was the same amount in 2014. However, when these three items are added up, while the foreign inflow in Jan.-Nov., 2014, reached $40.4 billion, the same figure for 2015 remained at $10.8 billion. In other words, there was a drop of $29.6 billion, corresponding to a fall of 73 percent. This is obviously a sharp and dramatic drop.

Naturally, with foreign currency inflow falling at this extent, the price of the dollar against the Turkish Lira went up fast and the average of 2015 increased to 2.72 liras. The 2014 average was 2.19 liras. In other words, the value gain of the dollar against the lira exceeded 24 percent.

The price of the dollar, which exceeded 3 liras from time to time in 2015, as expected discouraged imports. This situation caused the current account deficit to drop. The current account deficit of the period Jan.-Nov., 2015, remained at $27.8 billion, whereas the same figure was $39.6 billion in 2014.

Financing domestically

Even if the 2015 deficit went down to $28 billion, how was it financed? The inflow of foreign currency was only $10.8 billion. It was met “from the pocket.” In other words, it was met through Turkish Central Bank reserves and the “net errors and omissions” of unknown sources. This was a first-time phenomenon. The foreign resource inflow was not adequate, only capable of meeting 39 percent of the deficit. Foreign currency sales from the reserve prevented the devaluation of the lira and the foreign currency that was “stashed” abroad was brought into the country. Thanks to them, the dollar exchange rate stayed at an average of 2.72 liras; 61 percent of the current account deficit was met with this kind of domestic resource that will hardly recur.
ooü
In previous years, financing from the reserve and “hidden foreign currency boxes” was never to this extent; foreign capital flow constituted at least 75 to 85 percent of capital flow. Even in the 2009 crisis, foreign resources met 77 percent of the deficit. Even in 2011 when the deficit was at its highest with $75 billion, there was a foreign resource inflow of $64 billion. In 2015 though, this rate fell down to 39 percent, for the first time.

Big picture

The foreign capital flow to “emerging markets,” which Turkey is among, has slowed down since 2014.

untitledMoreover, the umbrella upturned in countries such as Russia, Brazil, South Africa and Mexico. Data from the Institute of International Finance (IIF) shows that the foreign capital inflow which was regularly flowing in the period between 2003 and 2007 came to a halt in 2008 and with the effect of the shrinkage in central countries and started to flow again into emerging countries. However, with the U.S. Central Bank’s (Fed) signaling of rate increases, this temporarily parked foreign capital turned its face to the U.S. The money inflow to emerging countries which was down to $32 billion in 2014 turned into a withdrawal of $540 billion in 2015.

The IIF foresees that this capital withdrawal will continue in 2016 and reach $306 billion. This is not good news for Turkey and all emerging countries and it means that loss of value of local currencies against the dollar will continue. A more expensive dollar means less importation and less growth for these countries.
Well, do the government and economy management look as if they have accepted this reality? Not so much. The OVP targets released by Şimşek do not seem to be standing at that point.

Medium-term targets

In the revised OVP, inflation was more realistic but the exchange rate was surreal… Inflation in 2016 is estimated to be 7.5 percent in the revised program.

The dollar exchange rate was 2.72 liras as the yearly average of 2015. In the initial OVP, this figure was 2.75 liras and 2016 was 3.12 liras. In the revised program, there is a big change for the estimate for 2016. While 2015 had an average of 2.72, with a 10 percent increase, it is foreseen that it will stay at 3 liras.

On the last day of 2015, the dollar was 2.91 liras. In the first 10 days of 2016, it went up to a level of 3.03 lirs. The average of these 10 days was 2.98. When the first 10-day average was nearing 3 liras, how is it possible to hold the yearly average at this level?

While risks rise

In October 2015, in the first OVP, the dollar estimate for 2016 was 3.12 liras. What positive developments have happened since that day that the estimate was pulled down by 12 kuruş? On the contrary, a dozen risks have emerged, shunning the foreign investor.


Growth

The growth target is also “too pink” in the OVP. The government revised the initial 3 percent growth for 2015 to 4 percent. This is quite ambitious. If Turkey’s economy grew 5.6 percent in the last quarter, then this target will be met.

The classic 4 percent growth target for 2016 has been changed to 4.5 percent.

Some believe it would not be surprising if growth reached 4.5 percent in 2016 with the additional raises in minimum wage and retired pensions fueling demand, with growth based on the domestic market seeming possible. But will this be possible with lower than expected foreign inflow and the dollar exchange rate well above 3 liras? Would the Central Bank continue to not interfere with interest rates? If interest rates increase, what will happen to growth? These are the questions in many minds…

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | Umbrella upturns: Capital inflow to Turkey down 73 percent için yorumlar kapalı

Turkey bids farewell to $9.6 billion in hot money in 2015

Mustafa Sönmez – Hürriyet Daily News,January/ 11/2016

2015 was quite unusual for both Turkey and the world, leaving a series of risks behind for 2016. Amid escalating economic, political and geopolitical risks, around $10 billion in hot money has departed Turkey, the largest amount since the 2009 crisis. The question is whether this huge amount of money will ever come back. Or will we see a further outflow? If so, how much should we expect?

What will be the value of the U.S. dollar against the Turkish Lira in 2016 after rising 24.3 percent in 2015? The crucial factor here will be the amount of foreign capital. Foreign investors will decide upon global and regional risks, which are quite high.

What to expect in 2016

IMF Managing Director Christine Lagarde said 2016 might be “disappointing” for the global economy. She said the prospect of rising interest rates in the United States and an economic slowdown in China were contributing to uncertainty and a higher risk of economic vulnerability worldwide.

According to the chief economics commentator at the Financial Times, Martin Wolf, at least one of the G-20 countries will request an IMF  financial assistance program in 2016. Turkey is not in that bad a position. Does he mean Brazil? To him, the number-one candidate among all developed countries is Italy. In the emerging markets league, Argentina, Russia, Brazil and Saudi Arabia may knock on the IMF’s door for help…The realization of such a pessimistic scenario will depend on how the global risks will trigger.

US, eurozone and China

One scenario claims that the rate hike process of the U.S. Federal Reserve (Fed) may slacken with a slowdown in the economic growth and the plunge in the inflation rate below the targeted 2 percent. Any further hike may not follow the first increase in rates. The European Central Bank did this before, as did Sweden, Norway, Australia and Israel. If the Fed makes this move, the global markets will sink into more pessimism with the fear of a new burst at the door.

The eurozone is another risky area as it is exporting recession to the world through its orthodox economic policies. Germany has posted the largest current account surplus at $276 billion, leaving China behind. The Netherlands has also posted around $75 billion in surplus. Europe’s exports may, however, see a dramatic plunge and a new climate of crisis may arise if the Chinese economy shows further slowdown and commodity producing countries witness a further decline in demand. We have already seen the alarm bells ringing for the Italian banking system.

The fluctuations in Chinese markets have already affected all global markets. The yuan was devaluated by 1.4 percent against the dollar. Even such a small revision caused harsh fluctuations across the world. Chinese markets may face a sharp sale wave amid an excessive rise in property supply and the resulting balloon effect on property prices in 2016.

The IMF  has warned of a slowdown in global investment trends in its April 2015 Economic Outlook Report. Instead of making investments, companies prefer to buy their own stocks, distributing high amounts of dividends and acquiring new companies. “The centralization of the capital,” namely of the monopolies, has created new problems in the world economy. Some $4.6 trillion worth of mergers and acquisitions were seen in 2015. Two chemical giants, Du Pont and Dow, recently merged with each other in a $130 billion deal. These deals will also result in mass layoffs, cuts in production volumes and asset sales. 2016 may be a year during which several balloons are inflated and even blown up.

Emerging currencies

The Fed’s rate hike signal has mobilized global capital that had temporarily been parked in emerging markets since May 2013. These markets have started to see huge capital outflows since then. This accelerated the rise in the dollar’s value against local currencies in 2014 and 2015. Local currencies have lost value against the greenback from anywhere between 10 to 40 percent in 2015 compared to 2014.

According to data from the IMF, despite a partial recovery, the Russian  ruble has fallen dramatically. While one dollar was an average of 38.8 rubles in 2014, this figure rose to 61.2 rubles in 2015. The dollar witnessed a roughly 59 percent rise against the ruble in 2015 compared to 2014. From a different perspective, the ruble lost around 37 percent against the greenback in this period of time.

The Brazilian real also lost over 27 percent against the dollar in 2015 compared to the previous year.
Among all emerging currencies, the Turkish Lira was the third worst performer, as the dollar gained over 24 percent against the Turkish currency in 2015 compared to 2014. This rate was just 15 percent in 2014.

The dollar’s value also hiked around 20 percent against the currencies of Hungary, Poland and Czech Republic.

The private sector’s debt stocks in emerging markets rose from $4 trillion in 2015 to $18 trillion in 2015. These debts have now become heavier amid sharp losses in local currencies against the greenback. Brazil’s Petrobras, Mexico’s Pemex and Russia’s Gazprom have become severely indebted to the global bond markets as the oil plunge and the currency fluctuations have seriously hit these companies’ financials. The bankruptcy of such big companies may send the global markets into a freefall. It should also be kept in mind that shale oil and shale gas companies are also highly indebted, creating another risk factor across the globe.

Turkey’s dollar challenge

The dollar-lira parity witnessed sharp moves in 2015 as the greenback’s value rose around 24.3 percent against the lira, a first since the 2001 banking crisis in Turkey.

The lira lost over 19 percent against the dollar in 2015 compared to 2014. The outflow of foreign capital played a crucial role in these dramatic moves. When more foreign capital flows into Turkey, dollar-lira parity decreases more, making the dollar cheaper against the Turkish currency. The higher the level of foreign capital outflow, the more expensive the dollar becomes against the lira. This happened in 2015 and around $9.6 billion in hot money left the country. Such a huge outflow has not been the case for years. Even in 2008, only $4.2 billion in capital left Turkey.

There was a net capital inflow into Turkey in just two months of 2015, but capital left the country in the remaining months. February saw the highest outflow at around $1.6 billion, followed by December at $1.5 billion and November at $1.4 billion in 2015.

It was quite remarkable to see high amounts of capital outflows in the last two months of the year despite a relative decrease in political uncertainties after the Nov. 1, 2015, elections. We can say that the election results barely decreased the risk perceptions, while escalating geopolitical risks fueled concerns.

Foreign investors had $41 billion in stocks and $32 billion in state bonds at the beginning of 2016. If the concerns about a further hike in the dollar’s value increase due to new negative developments, we could see more capital outflows.

If foreign investors have 100,000 liras of assets in hand but are worried by the possibility that the lira could fall to 3.5 against the dollar, they will prefer to exit Turkey as soon as possible as their assets would be worth less than $30,000 abroad, rather than around $33,000 at today’s rates.

Risks still exist

Turkey’s risks are unfortunately not decreasing. We are especially seeing geopolitical risks on the rise. While Russian sanctions against Turkey have negatively affected almost all sectors, we still don’t know whether the punishing sanctions will end on that front.

In addition, the possibility of increasing tensions between Saudi Arabia and  Iran constitutes another huge risk over investments in addition to several domestic risks, including the conflicts in Turkey’s eastern regions and discussions over the presidential system.

The rising trend in the 8.8 percent inflation rate, which is 3.5 percent higher than the target, and the decreasing trend in Turkey’s exports have also fueled pessimism that could even negatively affect rating agencies’ decisions about the country.

If all these factors accelerate the capital outflow, the dollar will gain more value against the lira, creating huge damages to the economy, especially for the most vulnerable actors, who are highly indebted in foreign currencies.

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | Turkey bids farewell to $9.6 billion in hot money in 2015 için yorumlar kapalı

Medya nasıl kurtulur?

 

Çalışan Gazeteciler Günü diye bilinen 10 Ocak’ta yeniden gündemde medyanın halleri. Açıktır ki, Türkiye’de medyanın içinde bulunduğu içler acısı durumu ve bu kör kuyudan çıkışı, ülkenin büyük fotoğrafından kopuk anlamak ve çıkış yolu bulmak mümkün değil.

Beylik tanımlamayla, “Yasama-yürütme-yargı” erklerinin yanında, denetim erki olarak tanımlanan “Dördüncü güç medya” da ilk üçü gibi, adım adım kuşatıldı ve yürütmeyi eline geçiren kaçak sarayın kontrolüne girdi.

Ak faşizm, medyayı kontrolüne geçirmede bir dizi iç ve dış destek de buldu. Hatta, desteklerin bir kısmı liberal soldan, “Yetmez ama evet” diyenlerden geldi, askeri vesayete son verme operasyonuna omuz vermek üzere kurulan Taraf gibi aparatların, onların mimarı Altan-Çongar gibi figürlerin destekleriyle geldi. Bugün RTE ile can düşmanı gibi görünen “Abiler”in ahmaklıklarıyla geldi. “Kırmızı pazartesi” gibi geldi, önlenemedi.

Adım adım…

Şimdi iyice güçlendirilmiş, merkezileştirilmiş yürütmeyi elinde tutan Kaçak Saray, bir yasama bakanlığına dönüştürdüğü yasama organı Meclis’i de, tarafsız ve bağımsız olması beklenen ama oradan çok uzaklaşan yargıyı da ve bütün bunlarla eş zamanlı olarak “Sivil denetim gücü” iddiası taşıyan medyayı da kuşattı ve –neredeyse- tamamen kontrolü altına aldı.

Bu totaliterleşme, bir anda olmadı; 13 yıla yayıldı. Yasama ve yürütmede alan genişleten Ak faşizmin yargıyı kuşatması zor olmadı, eş zamanlı olarak medyayı da adım adım kontrolü altına almada zorlanmadı.

Zorlanmadı , çünkü, biata  çok yakın ve yatkın bir medya ortamı zaten vardı. 12 Eylül’ün ayar verdiği medya ( o zamanki adıyla basın) , ta o zamanlardan itibaren şekillendirilmeye müsait hale, kimyaya geçmişti. Askeri darbenin kontrolüne aldığı TRT, AA ve ona paralel olarak darbeye  hiç itiraz etmeyip arkasında dizilen yazılı medya, 12 Eylül mirasçısı ANAP dönemiyle de fazla hırlaşmadı, sadece gücünü pazarlık konusu yapıp avantasını istedi.

12 Eylül sonrası sistem göstermelik demokrasiden bile uzaklaşıyor, değerler çürüyor, medya patronlarına da , medyayı silah olarak kullanıp avantalar kazanabilecekleri bir ortam doğuyordu ve fırsat kaçırılmadı. Sürekli yeni sermaye girdi medyaya. Dönemin medya patronları, Özal’ın istediği destek karşılığında teşvikler, lisanslar, özelleştirmeden paylar istediler, verilirse destek verdiler, almazlarsa “muhalefet”e geçtiler.

Medya, sermaye gruplarının iktidara ve birbirlerine karşı kullandıkları çirkin bir silaha, bir kısım gazeteci ve yazarlar da tetikçi ordusuna , patronların genarellerine dönüştü. 2001 krizinde batan bankalar ile birlikte bir kısım araç medya TMSF kontrolüne geçti, bir kısmı da (Sabah-ATV, Çukurova)  ileride AKP’nin tasarrufunda şekillendirlmek üzere TMSF stokunda tutuldu.

Rejim ve medya

AKP, böylesine araçlaşmış, sermaye gruplarının çıkar aracına dönüştürülmüş medya sahnesine, kendi yığılı gücü ile çıktı. O da önce TRT, AA’yı kontrolüne geçirdi, müttefiki FG Cemaatinin zaten medya donanımı (Zaman, Bugün vb) vardı. AKP de Yeni Şafak, Star, Türkiye, Akit gibi gruplarla kendi alanını genişletti. 2007 sonrası TMSF stokundaki medyalar iyice kontrole geçirildi. Damadın yönettiği Çalık Grubu’na ihalesiz Sabah-ATV verildi, 2013 sonrası da Çukurova’nın medyaları Ciner (Show TV) ile Ethem Sancak’a (Akşam) “zimmetlendi”. Digitürk, bir Katar Grubu’na geçmek üzere.

Medya patronlarından biat edenlere avanta vaat edince, başta Doğuş, Ciner, medyalarıyla RTE’nin emrine geçtiler. Doğan, doğrudan biat etmeyince, vergi cezalarıyla küçülmeye  zorlandı. Elden çıkardığı medyalar Demirören (Milliyet-Vatan) ve Doğuş (Star) üstünden yine rejimin hizmetine girdi.

Rejim, özellikle 2013 Haziran ayaklanmasıyla düşüşe geçince, gücünü konsolide etmek için medya alanına daha çok saldırdı. Muhalif gördüklerini iyice sindirmeye, yok etmeye yöneldi.

Direnen Cumhuriyet’in başına gelen malum: Can ile Erdem, MİT Tırlarını savcılık iddianamesinden alıp haberleştirdiler diye, “Bunu yanlarına bırakmam” diyen RTE’nin hışmına uğradılar, kanıtsız  tutuklandılar. Cumhuriyet sürekli tehdit altında…2012’den beri didiştiği eski ortağı Cemaat medyası da saldırılardan nasibini alıyor. Bugün Grubu  kayyıma devir adı altında işgal edildi, Zaman kuşatılmış durumda… Direniyor görünen Doğan Grubu’nu düşürmek ise 1 Kasım sonrasına kaldı ve herkesin de izlediği gibi, bu “ana akım” medya da “uyum” yolunu seçti.

Bütün bu medya operasyonları ile “Dördüncü güç” de kontrole alınmış sayılıyor. Bu sayede inşası süren Ak faşizmin ihtiyaç duyduğu kitle rızası için eldeki medya sınırsızca kullanılmaya çalışılıyor, ortaya saçılan 17-25 Aralık rüşvet-yolsuzluk rezaleti için,  “Bize darbe yapıldı” yalanı medya üstünden yaygınlaştırılıyor, hukuksuzluk ve yolsuzluk dosyalarının üstü kapatılıyor, icraattaki ,özellikle dış politikadaki büyük fiyaskolar,yenilgiler ve tırmandırılan riskler, hele ki Kürt kıyımı ile ilgili büyük hukuksuzluklar, hepsi medya aracılığıyla “normalleştiriliyor”…Ve tabii bitmiyor, rejimi taçlandıracak Başkanlık hedefi için medya olanca imkanlarıyla seferberliğe geçirilmiş durumda…

Niceliğe karşı sosyal medya

Ak faşizm, elinde tuttuğu devlet medya ağının yanında organik medya yığını ve teslim alıp kullaştırdığı medya niceliğine rağmen, rahat değil, tedirgin. Henüz kontrol edemediği birkaç sol muhalif gazeteden, kanallardan ama en çok da sosyal medyadan tedirgin. Teknolojinin azizliği; hızla artan internet erişimi, 40 yaş altı kuşağın bilgiyi yazılı  ve kurumsal görsel medya yerine, sosyal medyadan, bilgisayar, cep telefonu, tablet vb araçlar üstünden alması, bütün çatlaklardan sızan bilgiye ulaşma, interaktif haberleşme imkanı, rejimi çaresizleştiriyor. Burada kontrol edemediği bir muhalefet alanı ortaya çıkıyor. Açmazı burada…Belki, “Medya nasıl kurtulur?” sorusunun yanıtlarından biri de burada…

Ya hep beraber…

Medyayı olması gereken yere oturtmak, yani toplumu bilgilendiren, haber veren, yorum zenginliği ile özgür kanaat edinmesine imkan sağlayan “Dördüncü güç” yapma hedefinden kopulmamalı.  Tıpkı, yargıyı tarafsız ve bağımsız yargı, Meclis’i yürütmeden bağımsız yasama ve denetim gücü yapma mücadelesinden, kopulmaması gerektiği gibi. Erkler ayrılığını yeniden tesis etme hedefinden kopmamak gerek.

Evet, medyanın kurtuluşu, kırık-dökük de olsa, burjuva demokrasisinin yapı taşlarının devrildikleri yerlerden alınıp kaidelerine eskisinden daha sağlam ve olması gerektiği gibi , konulmasını gerektiriyor.  Medya da bu taşlardan biri.

Dolayısıyla, mücadele bir bütün. Çıkan çiviler hep beraber çıktı, beraber yerlerine çakılmalı. Meclis, yasama ve denetim mücadelesini etkin bir biçimde vermeli ki, toplum, ülkede muhalefet olduğunu bilsin. Yargı, tarafsızlığına ve bağımsızlığına sahip çıkmalı ki, toplum tuzun kokmadığına inansın ve “Sonuçta, bağımsız mahkemeler var” güvenini duysun. Bütün bunların üstüne medya da güvenmeli ki, yürütmenin haksız baskı ve tasarrufları yargıdan dönecektir ve Meclis’te muhalefet, yargıda tarafsız savcı ve hakimler, zorbalık ve keyfiliklere hukuk kapısını göstereceklerdir.

Bunlar yapılmalı ki, gazeteler, televizyon kanalları, mesleklerini özgürce yapmak isteyen binlerce gazeteciye, yazara yeniden açılsın…

Brecht ile  yanıtlayalım 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününde “Medya nasıl kurtulur?”  sorusunu:

Kurtulmak yok tek başına, ya hep beraber, ya hiç birimiz…

Genel kategorisine gönderildi | Medya nasıl kurtulur? için yorumlar kapalı