Darbe ile OHAL: Hem nalına, hem mıhına…

 

Fethullahçı ordu fraksiyonunun yüzüne gözüne bulaştırdığı darbe girişimi, RTE’ye “büyük bir lütuf” oldu. Bunu kendisi de aynı şekilde,  bu kelimelerle ifade etti.

Şimdi, “Bize darbe yapıldı” mağduriyetinin , bahanesinin arkasına saklanarak, hem Cemaatin “kökünü kazıma, hem de diğer baş  hedef  Kürt muhalefetine ilişkin yarım kalmış operasyonları gerçekleştirme fırsatı doğdu. Bu, Başkanlık hedefine giden yolun “temizliği” demek aynı zamanda.

Bütün bunların yanı sıra, OHAL, toplumu dizayn etmede eksik kalmış tüm projeleri gerçekleştirmenin de fırsatını  sunmuş bulunuyor. İşçi-işveren ilişkilerinde, ekonomide, imar alanında yapmak istenip de  kırık dökük parlamento engeline, Anayasa engeline  takılan ne varsa, şimdi OHAL’ın imkanlarıyla ilk elde 3 ayda, olmadı, yeni uzatmalarda gerçekleştirilecek.

OHAL imkanı

Olağanüstü Hal ikliminde ülke yönetmek, aslında yürütmeye tüm yetkilerin devri, buna karşılık yasamanın yasa yapma ve denetleme yetkisinin alınması demek. Aynı zamanda bu, Anayasa Mahkemesi’nin yargı-denetleme yetkisinin de askıya alınması demek. Çünkü, Anayasa’nın 148’nci maddesinde bu açıkça yazılı:…kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’nde dava açılamaz”.

Görüldüğü üzere en azından 3 ay süreyle, AKP hükümeti, kanun hükmünde kararnameler ile “yasama” faaliyetini tekeline almakta ve muhalefet, bu kararnameleri AYM’ye götürememektedir. Böylesine bir yetki tekelleşmesi AKP rejimine, yöneldiği islamofaşist rejimin önünde ne engel varsa hepsini temizleme, takıldığı “yasal” engelleri hızla aşma imkanı da sunmuş oluyor.

Yapılacaklar , ajanda bellidir. Öncelikle, baş düşman Cemaat’in tüm örgütlenmesinin beli  kırılacaktır.Bu öylesine bir nefret ve öfke ile dile getirilmektedir ki, tutuklama, işten el çektirmelerin, tasfiyelerin yüzbinlere ulaşması  muhtemeldir. Cemaatçilerin namazını kılmamak, mezarlarını tükürülecek bir biçimde ayrı yerde yaptırmak, idam cezasını yeniden getirmek, Diyanet’ten İBB Başkanına en yetkili kişilerce ifade edilmektedir: ürkütücüdür!..OHAL, birçok insan hakkı ihlaline yol açacak düzenlemenin fırsatını da bu nefret söylemcilerine vermiş bulunuyor.

Kürt hedefi…

OHAL ortamında, rejimin odaklanacağı diğer “düşmanı”,  Kürt siyaseti olacaktır. Yeniden yapılanmış TSK ile bölgedeki güvenlikçi politikalara devam edilirken, dokunulmazlığı kaldırarak HDP’li milletvekilleri üstündeki niyetlerini daha rahat gerçekleştirebilmenin iklimine ulaştıklarını, düşünebilirler. HDP ve BDP’nin yönetiminde oldukları belediyelerin kayyumlarca teslimi niyetleri, OHAL döneminde hızla gerçekleşebilir.

Kürt siyasetinin meşru savunmasına karşı ise devlet zorunun yanı sıra sokağa döktükleri güruhu bir baskı aracı olarak kullanmanın eğitimi, darbe sonrası bir haftada verilmiş görünüyor. Ruhsatlı silah alımını kolaylaştıran bir yasal düzenleme ile para-militer grupların oluşturuması da çok mümkün hale gelmiştir.

Kürt hamlesini OHAL ikliminde amacına ulaştırarak, olası bir erken seçimde Başkanlık  için gerekli milletvekili çoğunluğuna sahip olmanın ve bununla Başkanlık koltuğuna kurulmanın hayalini elle tutulacak kadar yakın görmeye başlamışlardır.

Çalışanlara tırpanlar

Rejimin ayağına dolanmaktan şikayetçi olduğu konuların önemli bir kısmı çalışan sınıflarla ilgili. Bunları halletmenin imkanı ayaklarına gelmiş bulunuyor.

  • Kanun hükmünde kararname ile halledilecek meselelerden biri, memurların işten çıkartılması. Bunun önünü açacak bir düzenlemeyi Cemaatçilerin tasfiyesi için kullanacaklarını bahane ederek, hem nalına hem mıhına misali, istemedikleri tüm kamu personeline uygulayabilirler. Kamuda halen 3,6 milyon çalışan bulunuyor ve bunların 3 milyona yakını memur, kaalnı işçi ve sözleşmeli statüsünde. Geçirecekleri yasayla hem tasfiye yapacak hem de bu yasayı bir tehdit kılıcı  gibi kamu çalışanlarının üstünde kullanabilecekler.
  • İşçi-işveren ilişkilerinde nicedir dillere pelesenk edilen kıdem tazminatı fonu tasarısı bu karambolde çıkartılabilir ve sendikalar yıldırılabilir.
  • Bireysel emeklilik adı altında çalışanları zorunlu tasarrufa sıkıştıran yasa, kaş göz arasında çıkarılabilir.
  • İşten çıkarılanların, iş mahkemelerine gitmeleri yerine, arabulucuya gitmelerini zorlayan tasarı ile yargı yoluyla hak aramanın önü kesilebilir.
  • Yaklaşık 1 milyon Suriyeliye kısmi vatandaşlık anlamı da taşıyan çalışma izni, ücretleri aşağı çeken bir etki yaratacaktır.

Ekonomide…

Zaten kırılgan olan ve politik,jeopolitik riskler ile yabancı yatırımcı açısından uzak durulmaya başlanan Türkiye ekonomisine, darbe ile birlikte dış kaynak girişi azaldı, yerli aktörler de paralarını TL’den dövize çevirdiler, güvenli liman diye…Bu, doların fiyatını darbe ertesi 3 TL’nin üstündeki basamağa çekti . Bunların üstüne, ne zamandır göstergeleri parlak bulmayan derecelendirme kuruluşları, Türkiye’nin notunu düşürdü. Bu, dış yatırımcıyı Türkiye’den uzaklaştıracak bir durum.

Öte yandan dış dinamik olarak ABD’de faizlerin artırılması ihtimalinin de bu konjonktüre denk gelmesi Akfaşizmin işini zorlaştırıyor gibi. Burada artan dolar fiyatı en önemli olumsuzluk. 412 milyar dolarlık dış borcun TL karşılıkları çok ağır yükümlülük demek. Çünkü bunun yüzde 40’ı, 12 ay içinde yenilenmek durumunda.

Rejimin OHAL’ı fırsat bilerek, rafta beklettiği varlık barışı tasarısı bu dönemde kaş-göz arasında yasalaştırılabilir. Bu yasa, kara para dahil olmak üzere her tür dışarıda tutulan paralara içeride temizlenme imkanı sunarken, dış kaynak girişini artırıp doların tırmanışını bir ölçüde yavaşlatabilir. Yanısıra, Merkez Bankası, kamu bankaları yasaları zorlanarak döviz fiyatındaki tırmanışın bir krizi tetiklemesinin önü alınmak istenebilir. Bundan dolayı ortaya çıkacak mali külfet için ise,  Rejim, vergi oranlarında artışa gidebilir, harcamaları kısabilir; işsizlik fonunu daha keyfi kullanabilir.

OHAL, rejimin başta “mega projeler” dedikleri, büyük kent suçları olmak üzere, ÇED vb. engellerini aşmaya imkan tanıyacak düzenlemelerin önünü açabilir;  imar ihlalleri, hukuksuzluklar bu karambolde tavan yapabilir.

Direniş, Sivil itaatsizlik

Darbeci Cemaati bahane ederek ilan edilen OHAL, hem nalına hem mıhına misali, AKP’ye hedeflediği islamofaşist rejimin eksik kalan taşlarını döşemeyi siyaset, ekonomi, çalışma yaşamı, kültürel düzeylerde sunma imkanı da tanımış oldu. Rejimin bunları kullanmaması düşünülemez. Yeniden yapılandırma imkanı ellerine geçen ordu ve ordu kadar donattıkları polis gücünün yanı sıra inşasına başladıkları para-militer güce dayanarak bunu deneyebilirler.

Öte yandan, her tür insan hakkı ihlali, anti-demokratik uygulamaların bir dış basınç göreceği ihtimali de mevcut.

Ama daha önemlisi içeriden bu baskı ve gasplara verilecek reaksiyon. Cemaat darbesi gerekçesinin çok çok dışına taşacak tasarruflara CHP, HDP , sol-sosyalist güçler  ne yapacak, nasıl bir direniş gösterecekler? Sinmek, kabullenmek, iyiden iyiye teslimiyet olacaktır. Kamu çalışanlarının, işçilerin, laik-cumhuriyetçi yurttaşların, kimlikleri saldırı atlına girecek kesimlerin mağdur olacakları, baskı görecekleri yeni bir konjonktürde, tüm bu kesimlerin sivil itaatsizliği de içeren bir direniş hattı örmesi gerekir. Bundan uzak durmak, tek adam diktatörlüğüne sadece seyirci kalmak olacaktır.

Buna izin verilmemelidir.

Makale kategorisine gönderildi | Darbe ile OHAL: Hem nalına, hem mıhına… için yorumlar kapalı

Darbe sonrası ve Akfaşizmin kitle tabanı

AKP ile FG Cemaati , Ak faşizmin inşasında iki temel bileşen olarak 2002’de ittifak kurdu ve 7 yıllık ortaklığın ardından 2010’da çatışmaya başladı. Bu savaş, 15 Temmuz darbe fiyaskosuyla son buldu ve Cemaat yenildi. Gelinen durumu böyle özetleyebiliriz.

Evet, 15 Temmuz darbesi, beklenmiyor değildi. Daha doğrusu, Ordu içindeki Cemaatçi subayların duvara sıkıştırılmış kedi misali, can havliyle bir tırmalama eylemine geçecekleri biliniyordu. Nereden biliniyordu ?  Ergenekon-Balyoz darbeleri tezgâhı içinde bulunanlara karşı öncelikle İzmir’de Deniz Kuvvetleri içinde başlayan tutuklamalardan…  Ağustosta yapılacak Askeri Şûra’da Cemaatçi tasfiyelerin ön hazırlığıydı bunlar.  Tasfiye ile Cemaatçilerin ordu ile ilişkisi kesilecek, tutuklamalar ile uzun bir mapusluk başlayacaktı. Başlarına geleceği bilenler, “Ya herro, ya merro” diyerek darbe eylemine giriştiler, ama yüzlerine gözlerine bulaştırdılar.

Darbe sonrası en çok sorulan sorulardan biri şuydu: TSK’da bu kadar geniş bir Cemaat örgütlenmesi var mıydı? Cemaatin 40 yıla yakın bir örgüt geçmişi olduğunu unutmamak gerekiyor. TSK’da Fethullahçılar tahminlerin çok ötesinde  örgütlüydüler. Sorgular ve yargılamalar başladığında bu daha çok açığa çıkacak. Darbeciler sadece Fetullahçılar mıydı? Bu sorunun yanıtı da, hayır. Çekirdekte Fetullahçılar olmakla birlikte, belli AKP karşıtı laik,Atatürkçü  kesimler ile ittifak da söz konusuydu. Darbenin başarılı olması halinde  dışarıdan, özellikle ABD’den itiraz gelmeyeceğini tahmin ediyorlardı.

 Neden çuvalladı?

Darbenin çuvallamasında, saldırı halinde olanın AKP olması etkiliydi, zaman daralıyordu. Sıkışık zamanda darbe yapılmalıydı. Üstelik, geleneğin tersine emir-komuta içinde yapma imkanı yoktu. Genelkurmay’ı  kontrol altına almadan iktidara darbe yapmak kolay olmayacaktı. Dar zamanda Genelkurmay etkisiz hale getirildi ama yeterli sayıda askere darbede, yapılması gerekenler anlatılamadı, çoğu asker kışlasından çıkarılamadı, stratejik kurumlar ele geçirilemedi.Örneğin TRT’ye el koyarken onlarca özel kanalın hemen emre uyacaklarını beklemek tam bir sefalet örneğiydi. Sokak hâkimiyeti sağlanamadı. Sokağa çıkan erlerin olan bitenden haberi yoktu ve tam da bu nedenle karşılarında sivilleri gördüklerinde neye uğradıklarını şaşırdılar. Tanklarını, silahları kullanmaksızın teslim oldular ve ağır hakaretlere, baş kesme gibi cinayetlere maruz kaldılar.

Darbecilerin bir yanlış hesabı da TRT’de bildiri okunmasının ardından kitlelerin sokağa çıkmalarını beklemeleriydi belki de. Öyle olmadı. Çünkü Fethullahçılık, anti-AKP kitlenin en az AKP kadar sevmediği, uzak durduğu bir çizgi. O nedenle, çoğu kitle, darbedeki Cemaat damgasını görünce yerinden kımıldamadı, yine 1971 ve 1980 darbelerinden görülenden eksik olarak ABD, darbecilerin arkasında açıktan görünmüyordu. Kitleler TV’nin karşısında “Yiyin bir birinizi” demekle yetindi. Sokağa çıkanlar RTE’nin kitlesiydi Diyanet güdümünde camilerden okutulan selalar eşliğinde, darbeyi eline yüzüne bulaştırmış askerleri derdest etmek , “Demokrasiyi savunmak(!) güç olmadı.

AKP cephesi

Darbe hamlesinden kaçak sarayın bilgisinin olmaması mümkün değil. İstihbaratları vardı, hata yapmaya zorladılar darbecileri ve hamleyi etkisiz hale getirdikten sonra nasıl kendi puanlarını yükseltmeye yarayacağının hesaplarını yaptılar ve oyun planları işledi.

Darbe yanlısı bir kitle ortaya çıkmayınca sokaklar AKP kitlesince doldu, taştı. Muhalefet partilerinin zaten darbeyi onaylamak gibi bir niyetleri yoktu. Bu durumdak teslim olmuş erleri rencide etmek, tank üstünde gösteriler düzenlemek…Bütün bunları dünyaya demokrasiyi savunmak diye sattılar.

Ak faşizm böylece can düşmanı cemaate son kılıç darbesini indirirken, nicedir inşa halinde olduğu rejiminin, parti devletinin son tuğlalarını da aynı gün örmeye başladı; yargıda tasfiyesine karar verdiği ve Cemaat mensubu olarak fişlediği  yüzlerce yargı mensubuna darbe yaptı. Mazaret hazırdı;bize el birliği ile darbe yapmaya kalktılar, cezalarını çekecekler…

Bu cadı avının, hesabını görmeye karar verdikleri diğer resmi ve sivil alanlarda süreceğini bilmek gerekir.

Cemaat karşısında zafer elde eden RTE, bu zafer sarhoşluğuyla rejim inşasına hız verirken hatalar da yapacaktır. Bu kendi açısından bir düşmandan kurtulmaktır ama çevresi yine de kuşatılıdır. Suriye’de PYD yükselişi, içeride Kürt sorunu, ekonomik kırılganlıklar, bagajındaki suç paketleri…Bütün bunlar henüz rahat vermemektedir. Yine de ters yöndeki sürücü olarak bu hukuksuz yürüyüşünü sürdürmek durumundadır.

Cemaati tasfiyenin ardından Akfaşizm baş düşman olarak gördüğü ikinci düşmanına Kürt hareketine daha çok yoğunlaşacaktır şimdi. Nitekim ayranı kabaran kitlelerin HDP binalarına saldırmaları, “Mecliste PKK’lı istemiyoruz” diye salyalarını akıtmaları gözlerden kaçmadı.

RTE, hedefine odaklı.Başkanlık için şimdi vakit kaybetmeden, Kürt siyasetini tasfiye eylemine yoğunlaşacak, meclisten HDP’yi tasfiye etmek ve ardındaki 5-6 milyon seçmeni yıldırmak isteyecektir. Bir erken seçim hazırlığı yaptırabilir. Özellikle darbe günü sokağa saldığı ve bütün gece sokakta tuttuğu  kitleleri daha çok politize etmeyi hedefleyecektir.

Akfaşizmin tabanı

AKP’yi sandıkla iktidara getiren ve giderek desteğini pekiştiren , niceliğini artıran İslamcı AKP tabanı, RTE’nin artan hukuksuzluklarına canlı kalkan olmayı da sürdürüyor, dahası sokağa dökülüp rejimin muhafızı olmada yol kat ediyor.

Bu kitlenin daha örgütlü, hatta yarı-silahlı hale getirilmesi rejim için kaçınılmaz görünüyor. Bir kısmı “cihatçı” karakterde olan ve cihatçılarla temas içinde olan kadrolar, bu sivil örgütlenmelerini ileriye taşımaya başladılar ve bu darbe günü gözlendi bile.

RTE, kontrolünde tuttuğu polis ve asker gücünün yanında bu sivil güçle, islomofaşizmini taçlandırmanın peşinded. İdam cezasını gündeme taşıyan RTE, şiddet tutkunu bu kitleyi kendine daha çok bağlıyor. Kitle, RTE’yi başkan görmek istiyor ve lideri yücelttikçe yüceltiyor, rejimi vazgeçilmez görüyor, dolayısıyla farklı olana, muhalefete tahammül edemiyor. RTE’nin bu  ruh halini değerlendirip başkanlık yolunda bir baskın erken seçim ortamında Kürt seçmen kitlesini, hatta AKP’li olmayan tüm seçmenleri bu güruhla yıldırması, korkutması, sandıktan uzak tutması beklenmelidir.

Özsavunma

Bu iç karartıcı durumla yüzleşmek şart. Ama varolabilmek için karşı koymanın yollarını bulmak ,bir meşru savunma hattı kurmak da şart. Bunu, geçmiş anti-faşist mücadele gelenek ve birikimimizden de yararlanarak vakit geçirmeden bulunduğumuz her yerde, mahallelerde, iş yerlerinde, okulda, çarşıda, sokakta yapmak durumundayız.

Akfaşizm çetelerine karşı kendini meşru olarak savunacak dayanışma ağları, yapılar, aynı zamanda yeni bir yaşam biçiminin de icra organları olarak işlemeli, direniş ve yeniyi üretme gündelik yaşamın tüm alanlarında icra edilmelidir. Rejimin, kendisinden farklı olanlara, Kürtlere, Alevilere, eşcinsellere, çevrecilere, laiklere… tüm kesimlere dönük artacak saldırılarına karşı, yeise kapılmadan, içe kapanmadan hızla örgütlenmek, mücadeleyi sokağa taşımak, bir an bile ertelenemeyecek bir  sorumluluktur.

Bu sorumlulukta herkes elbirliği yapmalı, dayanışmalı, bir birini cesaretlendirmeli.

Henüz kaybedilmiş bir şey yok.

 

Genel kategorisine gönderildi | Darbe sonrası ve Akfaşizmin kitle tabanı için yorumlar kapalı

Kaçak Saray’ın Hamleleri ve Açmazları..

Bir bütün olarak muhalefet, “defans yapmaktan”, bir türlü “ofansa geçemediği” için, tarihin akışında hep Kaçak Saray’ın hamlelerini , hangi adımla neyi amaçladığını izlemek zorunda kalıyoruz. Hedef koyan ve o hedefe dönük hamle yapan hep Kaçak Saray. Muhalefet, ancak bu hamleleri izlemek, elinden gelebiliyorsa savunma çabasında, ama bir türlü kendisi hamle başlatamamakta.

Rejimin tek başına iktidarı elinden kaçırdığı 7 Haziran 2015 kilometretaşından sonra da aynı şeyi yaşadık ve yaşamaya devam ediyoruz.

7 Haziran sonrası ittifak..

İktidarı, hiçbir şekilde bir ortakla paylaşmaya tahammülü olmayan Kaçak Saray, 7 Haziran seçimleri sonrası yeni bir ittifak ve hamle dizisi başlattı. AKP’nin tek başına iktidarının önünü kesen Kürt siyasetini ve müttefiki solu geriletmek, hatta imha etmek üzere, rejim, Kürt siyasetine karşı  “Güvenlikçi”  politikaları esas bilen ve hep hazırlığını bu konuda yapmış TSK’nın elini serbest bıraktı.  Bir anlamda Kürtleri tamamen karşısına alarak  vurucu TSK ile bütünleşti, bunu yaptıkça MHP ve soldaki milliyetçi  kesimle de yakınlaştı.

7 Haziran sonrası oluşan bu yeni ittifak, seçimlerin yenileneceği 1 Kasım’a kadar taş üstüne taş koymadı; IŞİD mamülü katliamların eşliğinde Kürt coğrafyasına dönük (Kandil’in de hendek-özyönetim türü yanlış taktikleriyle çanak tutmasıyla) savaş iklimi, 1 Kasım’a kadar muazzam bir korku ve sindirme dalgası yarattı.  Kaçak Saray, seçimlerde sonuç aldı. 7 Haziran’da kaybedilmiş tek başına iktidar, 4 ay sonra,  1 Kasım 2015’te  yeniden ele geçirildi.

Madem bu ittifakla yürütülen savaş iklimi işe yarıyordu, o zaman devamını getirmekten; Kürt siyasetini hepten kurutmaktan niye geri durulsundu? TSK’nın da canını yakmış “Cemaat”in direnci, birlikte niye kırılmasındı?

Öyle de yapıldı. Bir yandan bizzat bölgede, kentler yakılıp siviller canlarından,mallarından olurken bir yandan da siyasetin parlamenter unsurlarına dönük olarak dokunulmazlıkları kaldıracak hazırlıklar yapıldı; para kaynaklarını kurutacağız diye belediyelere kayyum atanma hazırlıkları yapıldı, uyuşturucu baronları ile ilişki kesiliyor diye, tarlalar yakıldı, yıkıldı. Cemaatin de ayakta kalmış ne yapısı varsa, üstüne gidildi.

Özellikle Kürt siyasetine karşı her düzeyde sürdürülen yıkım hareketinden  Kaçak Saray,  yakın gelecekte yapılacak yeni bir erken seçime Kürt siyasetini sokmamak, seçimde katılımı düşürüp Kürtlerin bağımsız bir siyasette temsillerini önlemek hedefine sahip. İttifakın öteki ortağı TSK’da ise hedeflenen, “Bölücülüğü geriletmek, toprak bütünlüğünü korumak, hele ki Suriye sınırı boyunca yükselen  Kürt siyasetini hiç olmasa ülke topraklarında zayıflatmak”….

Başkanlık sıtması

Kaçak Saray’ın kapağı atmak istediği yer malum: Başkanlık sistemi. Arkasında sayısız Anayasa ve yasa ihlali bulunan RTE’yi huzura ulaştıracak, olası bir Yüce Divan yargılamasından kurtaracak tek sığınak, Başkanlık…Bunu fiilen icra eden RTE, yasal kılıf derdinde. Bunun için 1 Kasım seçim sonuçları yetmedi, kendi eliyle başbakan yaptığı Davutoğlu icraatları da yetmedi. Onun yerine Başbakanlık koltuğuna oturttuğu Binali Yıldırım ve yine atadığı yeni icra heyeti ile Başkanlığa götürecek, diktatörlüğü pekiştirecek adımları atmak gerekiyor. Yargıyı daha da kendisine bağlayıp olası bir “bağımsız” tutuma imkan tanımamak istiyor. Bunun için de yargıda tam bağımlılık sağlanmaya çalışılıyor.  Gidilecek bir erken seçimde MHP ve HDP’yi baraj altına atacak, CHP’yi geriletecek politikalar her tür hukuksuzluk ve keyfilik ile sürdürülüyor. Burada özellikle kilit mesele, Kürt muhalefetine ve HDP’ye dönük hamleleri tamamlamak. Bu konuda , ittifak ortağı TSK’nın çabalarıyla CHP’den bir kesimin rızası da alınmış durumda. Bu, dokunulmazlık oylamalarında görüldü. CHP Genel Başkanı dahil olmak üzere, 20’nin üstünde CHP’li milletvekilinin oylarıyla HDP’lileri Meclis’ten koparacak  dokunulmazlıkların kaldırılmasına, CHP üst yönetimi  “evet” diyerek katkı sağladı.

Suriye ne olacak?

İçeride Kürt siyasetini ve onunla dayanışan genelde sol, demokrat muhalefeti elimine etme, Kaçak Saray’ın oyun planının bir parçası. Müttefik TSK için ise içeride Kürt siyasetini elimine etmek yetmiyor, Suriye’de yükselen Kürt dalgası bir o kadar önemli. ABD’nin müttefiki olarak IŞİD’e karşı savaşan PKK uzantısı PYD’nin güçlenmesi, içerideki Kürt hamlelerini etkisizleştirici özellikte. Suriye’de gelinen yeri ve aktörlerin dizilişini anımsamak yerinde olacaktır.

ABD, Rusya, Esad ve İran, IŞİD operasyonlarını senkronize biçimde yürütüyorlar. IŞİD, birden fazla cephede saldırı altında. Irak ordusu Felluce’de harekât yürütürken, Esad Rakka’da baskılamayı sürdürdü. ABD desteğindeki PKK/ PYD unsurları ise iki harekâtın yarattığı fırsatları değerlendirerek Türkiye sınırından 40 km uzakta, Fırat’ın batısında ilerledi. IŞİD, üç cephede kara savaşı yürütmenin yanı sıra, havadan da bombalandı.

Suriye ve Irak’taki  gelişmeler Kaçak Saray’ın  beklenti ve öngörülerinin çok dışında seyretti. Tüm itirazlara rağmen, ABD himayesindeki PKK/PYD unsurları Fırat’ın batısına geçtiler ve ilerlediler. Hedef , IŞİD’in Türkiye ile fiziki komşuluğuna son vermekti ve oraya çok yaklaşıldı.

ABD’li yetkililer, Fırat’ın batısında PKK/PYD operasyonlarının gerekçesini, hâlâ, IŞİD’in Türkiye üzerinden personel ve lojistik temin ettiği iddiasına dayandırıyordu. Hava değişince Türkiye, sınıra çok sayıda birlik kaydırdı, IŞİD hedeflerini de sık sık vurdu

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Antony Blinken CNN Türk’e verdiği mülakatta şunları söyledi: “Aslına bakarsanız, Menbic’de beraber çalışıyoruz (Türkiye’yi kastediyor) ve bu çok önemli bir operasyon. Türkiye ile Suriye arasındaki sınırın bir süredir IŞİD’in kontrolü altında bulunan bir kısmı var. IŞİD bu bölümü yabancı savaşçıları Suriye’ye sokmak ve savaşçı tedarikini tazelemek için kullanmanın yanında, eğitimlerini tamamlayan söz konusu savaşçıları ve teröristleri Türkiye’de, Avrupa’da ve ABD’de saldırılar düzenlemek üzere Suriye’den çıkarmak için kullanıyor. Bizler, hem batıdan doğuya doğru hareket ederek batı yönünden, hem de kuzeye ve batıya doğru hareket ederek doğu ve güney yönünden bu sınırı kapatabilmek için birlikte bir operasyon ortaya koyduk. Söz konusu operasyon gerçek anlamda başarı elde ediyor ve ABD ile Türkiye arasındaki koordinasyon ve işbirliğinin bir sonucu.”  (Alıntı 21 Haziran, Milliyet, Nihat Ali Özcan’dan)

Bölgede üstün duruma geçen aktörlerle sürtüşmemenin yolu, IŞİD’e vurmak olunca, IŞİD de dönüp Türkiye’yi ısırdı ve havalimanındaki 44 kişinin katline neden olan canlı bomba eylemlerinin arkasının gelip gelmeyeceği konuşulmaya başlandı.

Diplomasi hamleleri

IŞİD’e TSK darbesi, bölge aktörlerinden olup AKP rejimiyle kanlı bıçaklı hale düşen İsrail ve Rusya ile eş zamanlı diploması hamleleri ile paralel gelişti. Bu ülkelere verilen tavizlerin, dilenen özürlerin, ekonomik ambargoları, politik, jeopolitik riskleri azaltmaya dönük hedefleri var elbette ama “Kürt hedefi” daha baskın.  Nitekim Saray’ın gazetesi Akşam’da 29 Haziran’da Kurutuluş Tayız bunu açıkça ifade ediyordu; “Türkiye, toprak bütünlüğünü tehdit eden gelişmelerle karşı karşıya olan bir ülke. Suriye iç savaşının patlamasının ardından ülkemiz abluka altına alınmaya çalışılıyor. Ortadoğu coğrafyası yeniden çizilirken Batılı güçler ve bölgedeki devletler bazen açık, bazen örtülü şekilde Türkiye’yi güney sınırından sıkıştırmaya uğraşıyor. Ortadoğu adeta “üçüncü dünya savaşı” koşullarını yaşıyor. Bu durumda Türkiye’nin dünyayla ilişkilerini yeniden düzenlemesi önemlidir. ABD, İsrail, Rusya, İran ve Mısır’la ilişkilerin bundan önceki gibi sürmesi mümkün değil. Bu nedenle adı geçen ülkelerle ilişkiler yeniden düzenleniyor. Dış politikada atılan bu adımlar ülkeye nefes aldıracak, Türkiye’nin toplumsal ve siyasal bütünlüğünü garanti altına alacaktır”

Diplomatik hamleler daha çok, Suriye’de Kürt siyasetinin yükselişini ve ardından kurulacak “Yeni Suriye”de bir aktör olarak kabulünü önlemek amaçlı…Bunun, Türkiye’nin iç siyasetiyle doğrudan ilgisi ve Kürt sorununun Türkiye için hep “baş ağrısı” kalmasına yol açacak uzantıları var.

Diplomasi hamleleri beklentilere cevap verir mi? Zor. İsrail ve Rusya’nın sağlayacakları tavizler karşılığında Kürt siyasetine karşı durmaları için bir neden var mı? Hele ki en yakın müttefiki olarak görüp operasyon yürüttüğü PYD için, ABD neden Kaçak Saray’ı ve müttefiki TSK’yı mutlu edecek bir “Brütüslük” yapsın ki? Kürtlerin Suriye’de bölgesel özerklik talebini, çoğu ülke (Belki İran hariç) , anlayışla karşılıyor ve istikrar için gerekli görüyor.

Çıkmayan candan umut kesilmiyor. Sarayın hamlelerini, örtülü sürdürülen Esad temasları da izliyor. Esad’a da geleceğin Suriye’sinde Kürtleri tanımaması konusunda belli öneriler götürülüyor. Bütün bu hamlelerden umulan, Kaçak Saray ve TSK için hem içeride hem sınırda Kürtleri etkisizleştirmek… Bu hedefe ulaşılmasının belli engelleri var; özellikle küresel ve bölgesel güçleri bu konuda ikna etmenin zorlukları var. Sonucu, hem içerideki direniş hem de bu diplomasi savaşları belirleyecek diyebiliriz.

Ama bundan sonraki hamleler, hep Kürt sorunu minvalinde seyredecek. Buradan yol alındığı ölçüde, baskı dozu azaltılmadan hatta koyulaştırılarak , yanında çeşitli ekonomik, sosyal popülist politikalar artırılarak bir baskın erken seçim ile HDP’yi seçime sokmayan, baraj altına düşüren, MHP ve CHP’yi de gerileten bir seçim sonucu alınmak istenecek. Bu sonuçla da istenen Anayasa değişikliği yapılmak istenecek, bu açık.

Muhalefet

Kanun kaçağı Saray’ın bu hamleleri karşısında, muhalefetin yine hep savunmada olduğundan söz etmiştik. Ana muhalefet partisi CHP’nin üst yönetimi , rejimin yeni müttefiki TSK’nın dümen suyuna kapılmış durumda ve “ulusalcı” damarının kabarmasıyla oynanan Kaçak Saray oyununun değirmenine su taşıyor. Bunun partiyi içten içe kaynattığı, motivasyon kaybına neden olduğu  biliniyor. Kaynatması da sağlık işareti olur. Örtülü bir genel kabul, CHP için tam teslimiyet anlamını taşır.

Kaçak Saray+TSK savaş oyununa Kandil, doğru bir taktik karşı koyuş gerçekleştiremedi. Rojava’yı Güneydoğu’ya taşımak , hendek, özyönetim ilanı türü yanlış adımlar, savaş ateşini yükseltmek isteyenlere fırsat oldu. Siyasetin önemli kayıpları var. Özellikle sivil muhalefet alanında. Başka bir ifade ile, Suriye’de kazanılanı, Güneydoğu’da hovardaca harcayan bir Kandil pratiği yaşandı. HDP’nin 7 Haziran performansını tutturması zorlaştı. Saray’ın, dokunulmazlıkları kaldırarak HDP’yi imha etmesine karşı koyuş, gösterilecek direniş mücadelesine bağlı. CHP’den “evet” demeyenler, tutarlı bir Kürt siyaseti geliştirmedikleri, HDP ile dayanışma yerine hayırhah bir tutum içinde kaldıkları ölçüde , HDP’nin ardından kendilerini hedef tahtasında bulacaklardır, bu fırsatı Kaçak Saray’ın kaçırmayacağı bilinmelidir.

Sosyalist sol ise bu toz duman içinde etkili bir aktör olmanın hala çok dışındadır. HDP’yi, doğru algılayamayan, kestirmeden “siyasi rakip” görüp  mesafeli durarak birleşik eylem geliştiremeyen solun, ne kendisine ne de kimseye bir hayrı olacağını sanmıyorum. Hele ki kimi sol çizgilerin, TSK ile uzlaşmış bir CHP’yi silkelemeden, yüzleşmeye zorlamadan,  birlikte, nereye, ne kadar  yol alabilecekleri sanılıyor?

Bir bütün olarak dünya kapitalizmi, onun parçaları AB, İngiltere, ABD…Bütün bunlar bir çalkantı döneminden geçmekte ve kendi siyasi,ekonomik türbülansları ile baş etmeye çalışmakta, bu da Kaçak Saray’a zaman zaman manevra alanları açmakta.

Rejimin, hem bölgede Kürt ve IŞİD meselesinde,  hem de küresel düzeyde ABD ile ilişkisi, özellikle Gülen Cemaatinin sürdürdüğü mücadele ile, gerilimli. ABD’de sürdürülen Zarrab soruşturması Kaçak Saray’a ayar vermenin aracı olarak kullanılıyor ve nelere gebe olduğu pek bilinmiyor.

Rejimin yakın geleceğinde, bu dünya halleri giderek daha etkili olacak denebilir.

Genel kategorisine gönderildi | Kaçak Saray’ın Hamleleri ve Açmazları.. için yorumlar kapalı

İstanbul rant balonunda iniş belirtisi

 

Türkiye’de konut-ofis rantı denince, bunu hemen “İstanbul rantı” diye düzeltmek gerekiyor. Çünkü, “rant” diye bir şeyden konuşulacaksa, bu açık ara İstanbul’a ait bir olgudur. Ankara, İzmir gibi İstanbul’un gölgesinde kalan metropollerin rantlarının, İstanbul’dakinin yanında lafı bile olmaz, desek yeridir.

Neden böyle, neden İstanbul? Marks’tan hatırlayalım; “ Sırf in­şaattan gelen kâr, son derece küçüktür. Onun esas kârı, toprak-rantını yükseltmekten, inşaat alanının dikkatle seçil­mesi ve ustaca kullanılmasından gelir.” (Kapital Cilt II,s.234,Moskow.1967). Özetle, İstanbul arsası, tüm Anadolu,Trakya arsalarından daha yüksek rant sağladığı için böyledir.

ff

 

Kaynak: TCMB,TÜİK

Bu yargıyı sayılarla desteklemek için 2015 yılında, İstanbul konut fiyatlarındaki artışı, diğer iki metropol, Türkiye ortalama konut fiyat artışları ve  diğer yatırım araçlarının getirileri ile kıyaslamak yerinde olacaktır.

Konutta fiyatlar

Merkez Bankası, 2010 yılından bu yana konut fiyat artışlarını belli bir yöntemle izliyor. Merkez Bankası verileri, Türkiye ortalaması olarak konut fiyat artışlarının, İstanbul’un bir hayli gerisinde seyrettiğini, İstanbul’daki yıllık artışların hem Türkiye ortalaması, hem de Başkent Ankara ile üçüncü büyük il İzmir’deki artışları çok geride bıraktığını ortaya koyuyor. Örneğin geçtiğimiz yıl, 2015’te, İstanbul’daki konut fiyatları yüzde 27’ye yakın arttı. Bu, Türkiye genelindeki konut fiyat artışlarının neredeyse 9 puan üstünde. Hele ki Ankara’daki artışları tam 15 puan, İzmir’ dekini 11 puan geride bırakan bir “değerlenme”…

Diğer getiriler ve konut

Konut rantının, özellikle İstanbul konut rantının iştah açan boyutlarını anlamak için , öteki yatırım araçlarının yıllık getirilerini anımsamak yerinde olur. İstanbul konut fiyatlarının yüzde 27 arttığı 2015’te, dolar da aynı artışı gösterdi. Ama 2015 bir istisna. 2011-2015 dönemi alındığında ise dolardaki yıllık ortalama artış yüzde 13’ün altında kalmasına karşılık, İstanbul konut fiyat artışı yıllık yüzde 18’i buldu. Bu da İstanbul’da konuta yatırımın en çok gelir getiren alternatif olduğu gerçeğinin altını çiziyor.

 

Hele ki diğer yatırım araçlarındaki artışlar…Örneğin İstanbul konut fiyat artışının yüzde 27 olduğu 2015’te mevduat faizinin yıllık getirisi yüzde 5’te kalıyor, borsanın yıllık getirisi eksi 13,5’u buluyor, külçe altın bile iyi bir yıl geçirse de yüzde 13 getiride kalıyordu.

İstanbul ve diğerleri

Bu rant artışı, birçok birikim sahibini, barınma amaçlı olmaktan çok, yatırım amaçlı konut alımına yöneltti ve İstanbul’da satılan konutlar, toplam satışların sayı olarak beşte birini aştı. 2015’te satılan 1 milyon 290 bin konuttan 240 bini İstanbul’a aitti. Ama bu sayısal boyut yanıltmamalı. “Değer” olarak İstanbul’daki birim daire fiyatları, hem Türkiye ortalaması hem diğer metropollerinkinin çok üstünde olduğundan, toplam konut satışlarında İstnbul’un değer olarak aldığı pay çok daha yüksek. Örneğin yine Merkez Bankası verilerine göre, 100 metrekare bir ortalama dairenin İstanbul’da 2015 fiyatı 330 bin TL’yi bulurken, Türkiye ortalaması aynı büyüklükte daire için 177 bin TL’de kalıyor; Ankara’da 147 bin TL’ye İzmir’de 192 bin TL’ye aynı özellikte daire alınabiliyordu.

Bu da İstanbul rantının bir başka göstergesi. Aynı büyüklükte bir daire İstanbul’da 100 iken Ankara’da 48, İzmir’de 58; Türkiye ortalaması olarak 54 değerde. Başka bir ifadeyle İstanbul’da tek daire alınan parayla, Ankara’da iki daireyi  rahat rahat almak mümkün. Ama fark şu; biri İstanbul, diğeri Ankara coğrafyasının daireleri…

Dolayısıyla değer olarak toplam konut satışlarından İstanbul sayı olarak yüzde 18-20 pay alsa da ,değer olarak payının yüzde 36-40 dolayında olduğu rahatlıkla söylenebilir.

Balon iniyor mu?

Son 5 yılda ortalama yüzde 18 artan ve yüzde 7-8 bandındaki tüketici enflasyonunu bir hayli geride bırakan İstanbul konut fiyatlarındaki artış, haliyle, bir yatırım seçeneği olarak çoğu para sahibini bu yöne çekti ve talep arttıkça fiyatlar da hızlandı. Ama 2016’da farklı bir iklime geçilmiş görünüyor. Hem satışlarda durulma var hem de fiyatlarda gerileme. Bu da İstanbul rant balonu inmeye mi başladı, sorusunu sorduruyor.

2016’nın ilk 3 ayında, konut satışları fena gitmemişti. Ama nisanda deyim yerindeyse bir hüsran yaşandı. Toplam satış 119 binden 106 bine geriledi. Bu gerilemenin etkisiyle ilk dört aydaki satış da geçen yılın altında kaldı.
Geçen yıl dört ayda 416 bin konut satılmışken, bu yılki satış ancak 410 bin oldu. Bu, yüzde 1,4 azalma demekti.

Kaynak:TÜİK,TCMB İlk 4 ayın satışlarından yüzde 18 pay alan İstanbul’da satışlar 75 bini ancak buldu ve 2015’in ilk 4 ayının 2 bin gerisinde kaldı. Ankara’daki azalış 4 ayda 5 bini bulurken İzmir’de pek değişmiyordu. Satıştaki azalmanın yanı sıra fiyatlar da gevşedi.

ggf

Kaynak: TCMB

Yine Merkez Bankası verilerine göre, 2016’nın ilk çeyreğinde Türkiye genelinde konut fiyat artışı, bir önceki çeyreğe göre,  yüzde 2,4, İstanbul’daki de yüzde 2,6 artmıştı. İstanbul’da 2015’in son çeyreğinde yüzde 6 artan fiyatlar, 2016’nın ilk çeyreğinde 3,5 puana yakın vites kaybetmişti. Bu dikkat çekiciydi. Fiyatların hiç bu kadar tempo kaybettiği bir çeyrek hatırlanmıyordu yakın yıllarda.

is

Faizde ve fiyat beklentisi?

Konut yapımında, yani arzında, özellikle İstanbul’da artış durmuyor. Televizyonlarda, gazetelerde konut ilanlarından geçilmiyor. Ancak talep, arzı karşılayacak ölçüde büyümüyor. Bir neden, faizlerin düşeceği beklentisiyle ilgili.  Mevcut faiz oranları yüksek bulunuyor ve faizin gelecekte daha aşağıda oluşacağı bekleniyor. Faizde indirim yönlü siyasi baskıların sonuç vereceğini bekleyerek talebini erteleyenler bir hayli fazla. Bu ise, bugün için işlerin durağanlaşmasına, konut satışlarının hız kesmesine yol açıyor.

Talebi düşüren bir başka etken, fiyatların aşırı arttığı yorumu. Konut fiyatlarında balon olduğu ve bu balonun günün birinde mutlaka patlayacağı görüşü sıkça dile getiriliyor. Yani bir yandan, “Faizler yüksek, şimdi konut almak için hiç de uygun bir zaman değil” mesajı veriliyor, bir yandan da “Fiyatlar balon yaptı, bekle biraz” denilmiş oluyor. Dolayısıyla konut satışlarının hız kesmesine ve gerileme göstermesinde bu yorumlar etkili oluyor..

Bunların nerede denge bulacağını, satıcıların fiyatlarını nereye indirecekleri ve bundan ne kadar kayba, ya da “kazançtan kayba” uğrayacaklarını görmek için beklemek gerekiyor.

 

 

 

 

 

 

 

Araştırma - Haber kategorisine gönderildi | İstanbul rant balonunda iniş belirtisi için yorumlar kapalı

Eyes in Turkey glued to price of US dollar

Mustafa Sönmez – Hürriyet Daily News, May/30/2016

With the formation of the Binali Yıldırım government, the foreign exchange rate and interest rates seem set to be given a new direction. The pulse of the new government, in the second half of the year, will be set by the price of the dollar. Both domestic risks and the risks in the Middle East, as well as the Fed’s stance, are determining the price of the dollar. The dollar, as a matter of fact, is the most important parameter affecting Turkey’s state of affairs.

Barometer

Despite the fluctuations in politics and financial markets, the consumer confidence index did not drop in the month of May; actually, it went up 0.4 percent. Since there was no fluctuation in consumer confidence, significant results are not expected in other confidence indexes.

Despite the financial and political turbulence experienced after Ahmet Davutoğlu’s resignation on May 4, why did the consumer index not fall? The answer to this question lies in the dollar exchange rate. The dollar rate, even though it fluctuated in May, did not show a mobility that would disrupt the confidence. From the end of April until May 20, the Turkish Lira fell 6.1 percent against the dollar. When we view it from the point of the dollar, it went up from 2.79 to 2.97, increasing 6.5 percent.

As well as the lira, other developing country currencies also lost 4 percent of its value against the dollar. But again, the extra loss of the lira has been 2.1 percent. Other developments occurred that prevented the swelling of the extra loss. First, local investors and depositors exchanged their foreign currency deposits for lira. They switched to the lira to take advantage of the rising rates. In the first two weeks of May, residents sold $7 billion dollars. This is the biggest sale residents have conducted in the past years. Both real persons and legal entities engaged in the selling. If these sales had not stopped the rise in the rate, then the price of the dollar, which neared 3 liras, could have easily risen to the 3.05- and 3.10-lira corridor.

The importance of the dollar

In Turkey, the dollar and its exchange rate is a barometer for the economy. The pulse of the economy can be felt by looking at the dollar. In every era when the mobility of the dollar rises, there are times when the economy shakes. There are several explanations to this: Because Turkey is a country where domestic savings are inadequate, foreign resources are of vital importance. The current account deficit is chronic. Imports are $207.2 billion and the gross domestic product is $720 billion. The rate of imports to the gross domestic product is 28.8 percent, which is high. Imported products, to a great extent, consist of energy, intermediate goods and raw materials. The exchange rate is included in all production costs. This aspect is also a determinant of the inflation rate.
YENI-GRAFIKLER---1
The chronic current account deficit is financed by foreign resource inflow. The outstanding external debt is over 55 percent of the national income and two thirds of it belongs to the private sector. The foreign debt of the private sector is $287 billion. The domestic loans that are foreign currency based are $150 billion. Major investments have been financed by external loans. In those years when the exchange rate increases, major industrial companies experience exchange rate losses. When the lira gains value, then their profits increase. This segment is the most sensitive to exchange rate rises.

Almost 40 percent of the total savings of residents of Turkey are foreign exchange accounts, and they are nearing $160 billion.

Because of all these reasons, the basic and preliminary indicator of the economy is the dollar rate. In the second half of the year, eyes will be on the dollar exchange rate.

Risks

It seems like the appointment of Mehmet Şimşek as deputy prime minister as desired by the markets has pushed down the risks for Turkey. However, the lifting of the immunities of deputies has strained the political environment drawing both domestic and international reactions.

Clashes in the Middle East, especially the Syria factor, are again increasing Turkey’s risks. Debates on the presidential system have the potential to increase political tension and increase risks.

As important as these are, there are also the international winds. The probability that the U.S. Central Bank Fed’s rate hike in June may result in the withdrawal of global funds from countries like Turkey. This is an important factor that could raise the dollar rate again.

Same rates

After the cabinet change, the interest rate decision of the Monetary Policy Board meeting on May 24 was awaited in earnest anticipation, but the result was no different than what was expected by the markets.YENI-GRAFIKLER--2

The Central Bank had kept the overnight lending rate stable at 10.75 percent for one year but had started lowering it this year in March. The lending rate was 10.50 percent in March and 10 percent in April.

Another tool in funding the markets is the weekly repo auctions. The interest rate in this funding has been at the level of 7.50 percent since February last year.

What interests everybody is the cost of funding. The funding cost which shows the average of the overnight lending and the weekly repo auction rate, based on amounts, had a fluctuating course, recently becoming 8.5. This rate was about 9.13 percent in February. In three months, it fell more than half a point. This is the rate at the crux of the matter.

The Central Bank on May 24 decreased the overnight lending rate, which is the interest ceiling, of the funding rate by half a point to 9.5 percent. It did not change the weekly repo rate. Thus the average funding cost stayed at 8.5 percent, meaning nothing changed.

Inflation

Especially those who are close to the president are raising their voices that the Central Bank should have decreased interest rates more. Those who argue this say that high inflation has stopped causing trouble for Turkey. As a matter of fact, this cannot be said. Even though annual inflation appeared that it fell to 6.57 percent at the end of April, the annual rate is expected to rise in May, even if only slightly. Besides, core inflation is still hovering around 9 percent.

Thus, it is too soon to say that inflation is no longer a problem in Turkey. The Central Bank considered this and the sensitivity of the conjuncture we are experiencing but did not change rates. It is clear there is an agreement on this with Şimşek, who is still at the wheel of the team managing the economy.

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | Eyes in Turkey glued to price of US dollar için yorumlar kapalı

Regional inequalities in Turkey not easing

Mustafa Sönmez – Hürriyet Daily News, May/ 23 /2016

Major regional inequality is one of Turkey’s structural problems. Even though investment incentive measures were taken in 2012, this gap is not shrinking.
In terms of regional inequality, Turkey is second only to Chile in the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). Among OECD member countries, the best regional balance is seen in North European countries, led by Sweden and Holland.
The regional inequality issue in Turkey is also an important obstacle to Turkey’s EU membership. Turkey must lower its interregional differences to an acceptable level, which is one of the key conditions to joining the union.
There are significant historic, social and economic reasons for regional inequality in Turkey. Provinces in eastern and southeastern Anatolia have not been able to benefit adequately from the advantages of development. Not only them but also the easternBlack Sea region, certain parts of Central Anatolia, and even some parts of western Anatolia and the Mediterranean.
From the 1980s to the 2000s, when Turkey became more open to the global economy and market fluctuations and more distanced from central planning, regional inequality in the country was exacerbated in favor of strong regions and against underdeveloped regions.

In a 26-region categorization of Turkey, six sub-regions in eastern and southeastern Anatolia are in the bottom seven places. Istanbul’s share of the overall national population is 3 percentage points higher than the population of 21 provinces in the east, but its share of national income is over 20 percentage points higher at 28 percent. The lowest six sub-regions in southeast Anatolia have a share of 7.4 percent.

Incentive programs and results

The “New Investment Incentive Program” that went into effect in mid-2012 introduced different practices according to the type of the investment, its size, and the region. The program is made up of four different practices:

1-Regional Investment Incentive Practice

2-Large-scale Investment Incentive Practice

3-Strategic Investment Incentive Practice

4-General Incentive Practice

The program contains tools such as tax reductions, support for the employer’s insurance premiums, and support for interest rates. It separates Turkey into six different regions according to economic and social development levels, within the framework of a study conducted by the Ministry of Development in 2011.

Region 1 was granted the least advantageous incentives while Region 6 was granted the best incentives.

However, this program was not successful as it failed to be sufficiently selective in supporting a certain region or a certain sector. As a result of this inefficient program, the desired reduction in the regional gap was not reached. The results of the period from June 2012 to the end of 2015 prove this.

According to data from the Ministry of Economy, in that period investments worth a total of 309 billion Turkish Liras were supported with incentives. However, the regional distribution of investments does not seem to be good at lowering the imbalance as desired. In the same period, Region 1 – which included Istanbul – took the top slot in investments with a share of 35 percent. Regions 2 and 3, both of which lie in the west of the country, had a share of 31 percent of the investments. As a result, two thirds of the supported investments were made in already developed and relatively developed regions. The least developed Region 6, covering the eastern and southeastern Anatolia, took only a 5 percent share of the supported investments in the same period.

For a more effective policy

Even though the gap in the distribution of national income among regions is an issue going back many years, it grew further with the neoliberal policies after the 1980s put an end to public investments. Following the privatization and closure of many public enterprises, along with their investments, the gap between the regions grew wider.

What’s more, the new paradigm that has based economic growth on the inflow of foreign resources – because of inadequate domestic savings – preferred to attract hot money with low exchange rates and high interest rates. This made importing cheaper, and the destructive policy of encouraging imports has rapidly eroded industry in Anatolia, which should have been protected. When Anatolia could not save itself from the de-industrialization disease, the bleeding in the workforce and capital accelerated with domestic migration.

Although a regional perspective in supporting investments seemed to be developed in the AKP era, an effective incentive policy was not created. The public sector has persistently avoided making investments, especially in the industrial sector, exacerbating inequality between developed and underdeveloped regions.

Incentives have mainly been offered to the most profitable sectors in the short-term, including the construction sector, the energy sector (which develops many environmentally unfriendly projects), and other service sectors with no value in foreign trade. The limited number of manufacturing investments was made largely in Istanbul and its neighboring regions, rather than Turkey’s more underdeveloped regions.

In recent years, especially when industrial investments slowed down, a new growth approach required a fresh industrial perspective that would encourage new investments. A fresh public investment model, focused on the public good rather than profitability, will be crucial in resolving problems resulting from regional inequality.

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | Regional inequalities in Turkey not easing için yorumlar kapalı

Ters Şeritteki Ak faşizmin Ömrü?

 

Dokunulmazlıkların kaldırılmasını öngören Anayasa değişikliğinin ardından, Türkiye’nin toplumsal satranç tahtasındaki taşlar yeniden şekil aldı. 4 mayıs’ta tam frekans tutturamadığı Ahmet Davutoğlu’nu “deviren” Kaçak saray mukimi, son hamlesi olan ağırlıkla HDP’li milletvekillerini hedefleyen dokunulmazlık yasa değişikliği ile bir adım daha ilerlemiş görünüyor. Üstelik bu muharebeyi-şimdilik- kazanmış görünürken CHP’yi yanına çekmiş olması ve CHP’de yarattığı iç çatışma da bonusu!..

CHP’li 20 kadar milletvekilinin referandum ringine çıkıp bir daha nakavt olmamak için sarıldıkları “Evet” oyu, CHP’yi referandum zahmetinden kurtarsa da Kaçak Saray’ı bir zevkten mahrum etmiş gibi görünüyor:Hezimet zevkinden(!)…

Oysa her hamle, her muharebe, gözüne uyku girmeyen kaçak sarayın , “Kanun kaçağı” durumunu biraz daha uzatmaktan ibaret, o kadar. Ulaşmak istediği Başkanlık zırhına, bagajındaki cesetlerle, girdiği ters şeritten olabildiği kadar yol almak için muhtaç. Ama ne kadar yol alınabilir ki, böyle bir bagajla, hem de ters şeritte? Günü kurtarmak. O kadar…

Kaçak sarayın “başkanlık” rejimi ile yasama-yürütme-yargıyı tek elinde ve inisiyatifi altında tutmak, yanı sıra başka bir rıza –denetleme- aracı olan medya üstünde hükümranlık kurmaktan başka oyun planı yok. Bütün bunları hayatta kalmak için, postu deldirmemek için yapmaya mecbur. Bunun önündeki her engeli, yıkıp gitmeye eli mecbur. Peki ne kadar manevra alanı var, ne kadar yol alıp ömrünü ne kadar uzatabilir?

Gezi, 17/25 ve 7 Haziran

Ak faşizm, hukuk tanımazlık, Anayasa ihlali ve suç üstüne suç biriktirmeyi, özellikle Gezi isyanı ile artırdı.Gezi, korkuttu; ezberlerini çok bozdu, iktidarı kaybetmelerine ramak kaldı ve her tür meşruiyet perdesini yırtmak pahasına isyanı polis şiddetiyle bastırmayı alışkanlık haline getirmeyi, 2013 ortalarında hızlandırdılar.

Ardından, eski ortak Cemaat’in karşı hamlesi olan 17/25 Aralık badiresini de hukuk, Anayasa ihlali ile  etkisizleştirdiler. Artık bagajda cesetler üst üsteydi ve bununla ilerlemek bir zorunluluktu.

Derken 7 haziran 2015 seçimleri geldi ve tek başlarına iktidar elden kaçar gibi oldu. En ufak bir iktidar paylaşımı anlamına gelen koalisyon ihtimalini bile kabullenecek hali yoktu kaçak sarayın ve tüm yolları dinamitleyip yeniden seçime mecbur bırakırken, seçim sonuç tablosunu yeniden lehine çevirmek için Kürt Savaşını başlattı.

İŞİD bulaşığı kitlesel katliamlar, Günaydoğu’da başlatılan , sivilleri de hedef alan amansız bir savaş ile 7 Haziran seçmen iradesine bir operasyondu başlatılan aslında. İkili hedef söz konusuydu: 1) 6 milyonu aşan HDP oylarını bu savaşla azaltabildiği kadar azaltmak, mümkünse HDP’yi baraj altına itmek, 2) Bunu savaş ile yaparken MHP’ye giden milliyetçi oyları AKP’ye çekmek…

İşe yaradı: savaş makinası sonuç getirdi ve 7 Haziran’da kaybedilen, 1 kasım’da  ele geçirildi;  tek başına iktidar şansı geri geldi. Kürt seçmenin bir kısmı sandığa gitmeden, bir kısmı korkup sinerek AKP’ye oy atarak azaldı, Batı’daki HDP destekçileri fire verdi. Ama daha önemlisi MHP’ye giden oylar savaşçı-milliyetçi çizgiye tav oldu ve AKP’ye aktı.

1 Kasım taktiği

Savaş taktiği işe yaramıştı. Hem HDP’ye giden Kürt oylarını aşındırıyor hem de MHP’ye giden milliyetçi oyları çekiyordu. Aynı çizgi, TSK ile uyum içinde sürdürüldü, hala sürdürülüyor…

İhtiyaç duyulan Başkanlık zırhı için  1 kasım meclis aritmetiği de yetmiyor: Barajı geçerek 59 milletvekili ile Meclis’te hala HDP var; 40 milletvekili de MHP’de duruyor. Kürt siyasetini baraj altına itmek, MHP’yi de likidite etmek için hamleler yoğunlaştırıldı.

Dokunulmazlığı kaldıracak Anayasa değişikliği bundan gündeme geldi; HDP milletvekillerini tasfiye etmek için… Kongre yapmak isteyen MHP’ye nifak bunun için sokuldu; MHP toparlanamasın diye…

Dokunulmazlık hamlesine tutarsız, ilkesiz CHP katkısı da sağlandı ve  Kürt siyasetinin Mecliste temsiline tırpan yolu açıldı. MHP üstünde operasyondan da geri durulmuyor. Bu hamleleri daha uyum içinde yapacağı Binali Yıldırım’ı da oturttu Başbakanlık koltuğuna. Bundan sonrasında , ters şeritte de olsa yol almanın daha kolay olacağını düşünüyor olmalı. Ters şerit sürücüsüne herkes sağa sola kaçışarak mecbur alan açacak, kendini sakınmak için saklanacak vs. Ama alınan yol, hepten yasa dışı, hepten kanun kaçağı icraatı…

Kuşatma…

Bagajda cesetlerle ters şerit sürücüsünün yol kat etmesi kolay değil. Kanun kaçağını henüz teslim alamasalar da ensesinde kovalayanlar var. Nefesini ensesinde en çok hissettikleri iç ve dış aktörler var…

Kaçak sarayın en büyük korkusu hala Cemaat. Dış aktör olarak da ABD…Dokunulmazlığı kaldıran düzenlemeyi onaylamayan ABD’nin anında eleştirisi , buna son örnek.

Kaçak saray, indirdiği her tür darbeye rağmen, Cemaatten en büyük entrikaları, Bizantizmi, pusuyu bekliyor. Onu ABD ile işbirliği içinde algılıyor…Hatta sık sık saray gazetelerinden Akşam’da Cemaat ile ABD’nin koordineli çalıştıkları yazılıyor.

Bu konuda ABD’de savcının elinde tuttuğu Rıza Zarrab, en önemli mengenelerden biri. Dokunulmazlık hamlesinin “zaferle” sonuçlandığı günün hemen ertesinde Zarrab soruşturmasıyla ilgili Türkiye’den  91 kişinın adı üstünde durulduğu haberi zamanlama olarak “manidar”…. Bunlardan 17/25 Aralık zanlısı bakanlar, Egemen Bağış ile Zafer Çağlayan’ın yanında BJK Başkanı Fikret Orman’ın adının geçmesi tesadüf olmasa gerek. Diğer isimleri de tahmin etmek zor değil…

Ters şeritteki kanun kaçağı için kullanılan ve kullanılacak mengene, Zarrab olacak. Ama bu kadar değil. Aldığı bütün darbelere rağmen, arkasında 6 milyonluk bir seçmen potansiyeli olan Kürt siyasetini  teslim almak da kolay değil. HDP, olabildiği kadar içeriden; ABD ve AB’den de alacağı demokratik dayanışma ile postu deldirmemeye çalışacak. Dokunulmazlığın kaldırılması, her şeyin sonu değil.

CHP, “Dokunulmazlık sınavı” karnesinin ışığında yeni bir hesaplaşmaya mecbur. Ya AKP safında görünecek ya HDP ile dayanaşacak. CHP’deki beşte bir Evetçi azınlığın Hayır tavrı koymuş beşte dörtlük omurgalı kesimin iradesine hükmetmek istemesi, iç çatışmayı artırır, belki hayırlı da olur. Bu kadar ilkesiz, perakende politika CHP’yi ilerletmiyor, aşağı çekiyor. Ak faşizme karşı, Kürt kimliğinin temsilini,  bir arada barış içinde yaşamayı, tüm özgürlüklerle beraber savunan ve bu konuda çatışmayı göze alan bir CHP daha saygın ve daha büyümeye açık bir parti olacaktır. Bunun tersi bir tutum, CHP’yi iyice etkisizleştirecektir.

Yeniden-üretim

Kanun kaçağı ters şerit sürücüsünün hayatını idame ettirebilmesi, politik, ekonomik, ideolojik yeniden üretim çarkını döndürebilmesine bağlı. Bu konuda adım adım hamleler kazanıyor görünse de etrafı kuşatılı ve şeridi dar.

Politik olarak etkisizleştirmeye çalıştığı Kürt siyasetinden direnç görecek; hem sivil sahada hem askeri sahada.  ABD, AB, Rusya, İran…bütün bu küresel ve bölgesel güçlerle arası şeker renk ve bunlardan yardım alacak durumda değil.

Elindeki tek koz, canlı kalkan haline getirdiği seçmen. Bu seçmen hakimiyetini daim tutmak için bütün enerjisini kullanıyor, her tür popülizmi, milliyetçi-dinci dili kullanıyor ve kullanmaya devam etmek isteyecek. Hem rıza ile hem de baskı ve korku yaymak için şiddet aygıtlarını daha çok donatıyor, yargıyı iyice kontrolü altında tutmak istiyor , bunu Binali Yıldırım’ın başbakanlığındaki hükümetle daha çok koyulaştıracak.

Seçmen desteğini daim tutmanın yolu, ekonomiden de geçiyor. İş-aş derdindeki seçmenin sızlanmasına yol açmayan bir ekonomik dümen tutuşu, ancak dışarıdan para girişinin devamlılığına bağlı. Bu ise , hem Türkiye’nin iç siyasi iklimine hem de dünya ekonomisinin durumuna bağlı. Risklerin önümüzdeki zaman diliminde yükselmesi, dolar fiyatını artırarak ekonomik dengeleri,bu da  seçmenin gündelik iş-aş dengesini bozabilir ve hoşnutsuzlukları artırabilir. Ama tersi de olabilir. Dünya ekonomisi bocaladıkça, geçici sıcak para girişleri, rejimin yelkenine rüzgar da taşıyabilir.

Kaçak sürücünün hayatını idame ettirebilmesi, ideolojik rızayı da gerektiriyor. Medya , eğitim, din kurumları bunun için , bugüne kadar olduğu gibi, bundan sonra da daha yoğun kullanılmak istenecek. Medyadan iyice biat istenecek, sosyal medya alanı daraltılacak, yargı silahı medya üstünde daha çok kullanılacak. Eğitim kurumları iyice anti-demokratikleştirilecek , Diyanet üstünden kitlelerin rejime biatı daha çok sağlanmak istenecek.

Mücadele…

Özetle, ters şeritten ilerlemeye çalışan bagajı cesetle dolu sürücünün işi hiç kolay değil. Belki, “kanun namına teslim ol” noktasına gelmedi kuşatma ama, bu dar yolda ters trafikte ilerlemek , hele ki menzile ulaşmak, hiç kolay değil. Herkesin faşizmle uykuları kaçıyor ama kaçak da rahat değil ve gözünü uyku tutmuyor.

Başkanlık muradına erse bile, eninde sonunda bir yerlere toslayacak, bir uçurum çıkacak karşısına, yol bitecek; içeriden çatlamalar olacak, bu kaçınılmaz.

O ana kadar insana, doğaya, her tür varlığa verdiği tahribatla kalacak.

Bu tahribatın daha fazla artmasını önlemek gerek.

Umutsuz değil, umutla, mücadele ederek, tüm hoşnutsuzlukları ve muhalefeti konsolide etmesini bilerek…

Canlı kalkan durumuna getirilmiş kitlelere ulaşıp , anlatarak, hoşnutsuzlukları örgütleyerek, demokrasiyi inşa edip faşizmi geriletmek hala mümkün.

Kaybedilmiş bir şey yok…

 

Araştırma - Haber kategorisine gönderildi | Ters Şeritteki Ak faşizmin Ömrü? için yorumlar kapalı

May presenting trouble for Turkish economy

Mustafa Sönmez – Hürriyet Daily News  May/16/2016

 While the month of May is a joyful month for emerging countries that have been seeing the bright sun since February, fall winds have begun to blow in Turkey’s economy.

The reason for this is the disturbance in domestic politics. President Recep Tayyip Erdoğan, who is focused on the transition to the presidential system, suggested to Prime Minister Ahmet Davutoğlu that he quit amid differences. The markets subsequently fluctuated, and this course is expected to continue until and after a ruling Justice and Development Party (AKP) convention on May 22.

This turbulence has manifested itself in an increase in the dollar/Turkish Lira exchange rate, which had been decreasing since February. Turkey’s risk premium increased and, consequently, portfolio investments decreased amid occasional capital withdrawals. This fluctuation was reflected in the reports of international credit rating agencies and affected investment intentions. This autumn atmosphere was further affected by Erdoğan’s comments straining the refugee talks with the European Union.

The project to associate a visa-free travel for Turkish citizens with Turkey’s democratization charted a path for stormy waters with Erdoğan’s words, “You go your way; we’ll go ours.” The consequence of this was a distancing from the EU anchor, which discouraged investments in Turkey.

Political turmoil 

With Turkey’s political turmoil coinciding with the international sales wave, the Turkish markets encountered high turbulence in May. In the second week of May, the turbulence seemed to decrease but it inflicted a certain amount of damage.

The development that triggered the global turbulence was the devaluation of the dollar, which increased the prices of assets in a short time. Investors opted to sell to make profits.

As a result of a number of reasons, the main factor of which was the indecisiveness of the U.S. Central Bank Fed on rate hikes, the dollar index which was 99.000 in February went down to 91.000 on May 3. It recovered in the following three days and came close to 94.000. But the exchange rates of developing countries lost 19 percent of their value after gaining 10 percent against the dollar amid the latest turbulence.

The lira also picked up value, but with the effect of domestic political developments, it again lost value after May 4. In the last week of April, one dollar equaled a weekly average of 2.84 liras, but in the week of the political turmoil and afterward, it leaped to an average of 2.93 liras.

As one would expect, when foreign investors saw the increasing risk and started selling, the fall in the bourse increased.

Risk increase

The fluctuation in domestic politics negatively affected Turkey’s risk premium, the credit swap default (CDS), and the April average of 248 went up to 255 in the first week of May, increasing 3 percent. Meanwhile, Brazil’s risk decreased 4 percent in the first week of May. Also, Russia’s decreased 4.8 percent, almost reaching Turkey’s risk premium. One of the fragile five, Indonesia, saw its risk premium also decrease 5 percent during the same time frame. There was not much change either in South Africa.

How will May end and what will happen afterward? The answer to these questions will be determined by domestic and international factors. The non-agricultural employment data of the United States released on May 6 was weak, further decreasing the possibility of the Fed hiking rates in June. This new situation is at least expected to stop the increase in the climb of the dollar’s value.

The domestic political uncertainty peaked on the evening of May 4 when Prime Minister Ahmet Davutoğlu’s news of his resignation came, but the realization that this matter would not go all the way to a political fight and effect an inner-party split decreased the uncertainty. When the date of the party convention was moved to the closest date possible, the strength of the turbulence was lessened.

It is expected that a major section of this uncertainty will end on May 22. But you never quite know what the days will bring. The expectation is that only one candidate will run for office in the AKP convention and that one candidate will be elected as party chair. Will all developments happen as expected? This is unclear.

The future of the economic administration is also significant. However, once the prime ministerial candidate is known, the economic management will also become clear. The dose of political uncertainty is also dependent on whether the party convention of the Nationalist Movement Party (MHP) will be held or not. Any renewal in the MHP may be important for the AKP and for the date of any elections. This is at least how the financial markets perceive the situation.

Credit rating

It will be important to maintain the investable credit rating during this period of transformation and turbulence. International ratings agency Moody’s has maintained a negative outlook for Turkey for two years, while JP Morgan has advised a lowering of positions in Turkish assets. If Moody’s lowers its rating, then Turkey would be lacking an investible rating category from two of the three major agencies. It is not sufficient to secure the assent of only one of the major agencies to remain in the investable category.

Standard & Poor’s, which is known for its critical stance on Turkey and which has given a rating below investment level, provided hope with its evaluation last week. While Turkey’s credit note remained BB+, its outlook was changed from negative to stable. One notch above that is the “investable country” position.

S&P’s cited the resilience of the Turkish economy in the face of global and local threats to the country’s stability, saying the economy still faced challenges ranging from political turbulence to a Kurdish separatist conflict and geopolitical risks from the war in neighboring Syria. “The stable outlook reflects our expectation that Turkey’s economic growth prospects will remain resilient to external shocks and domestic political risks.”
In other words, while it was noted that the risk was increasing, it was not only this outlook that was rated but also the resilience to the risk – something on which Turkey has displayed positive indicators.

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | May presenting trouble for Turkish economy için yorumlar kapalı

Cinnetin sonu uçurum(*)

 

Sık sık başvurduğum bir benzetme var AKP rejimi, özellikle lideri RTE için: Ters yönde ilerlemeye çalışan, bagajı cesetlerle dolu sürücü…

Her gün yeni bir anayasa ihlalinin, yasa tanımazlığın örneğini veren Kaçak Saray ve rejimi, attıkları her adımda kendilerini Anayasa ve yasalarla ilişkili görmüyor, o günü kurtarmaları neyi gerektiriyorsa, öyle yapıyorlar. Tıpkı, ters yöne girmiş arabanın çarpa çarpa, vura kıra ilerlemesi gibi…İnsanlar ölüyor, masum insanlar; doğa tahrip ediliyor, ağaçlar kesiliyor, tarihi,kültürel varlıklar yok ediliyor…Hepsi ne için? Ters yöne girmiş arabanın bagajındaki suç delilleri ile yakalanmamak, tarafsız, bağımsız yargı önünde hesap vermemek için.

Biriken suçlar…

Bütün bu bagajdaki cesetler yıllardır biriktiriliyor: Türk-islam sentezi rejimin inşasına başlanan 2002 Kasım ayından bu yana her icraat yılları bir dizi usulsüzlük ve yasa dışılık, anayasa tanımazlıkla geçti. “Dur bir yerimi yapayım, bak sana neler yapayım” deyişine uygun olarak, kendilerine alan açmak için, başlangıçta demokratik göründüler, kimliklere, özellikle Kürt kimliğine ve özgürleşme mücadelesine saygılı göründüler. Saf dışı etmek durumunda oldukları “vesayet  rejimi” vardı; Onlar için AKP-Cemaat ortaklığı , yuvalandıkları Emniyet, MİT, mülkiye makamlarında ağlarını yavaş yavaş ördüler. “Ergenekon, Balyoz, Sarıkız , casusluk” vb isimlerle kurdukları kumpaslarda, yanlarına liberal sol yedek lastikleri almakta da zorlanmadılar. Kendilerine alan açtıkça, cüretleri arttı .

Rejim inşası için katlar çıkıldıkça hedef büyüttüler. Herşeyin yelkenlerine rüzgar taşıdığı bir dönemden geçiliyordu. Dünya kapitalizmi bir para bolluğu döneminden geçiyordu 2003-2007 arası ve gidecek adres arayan bu para Türkiye’ye de park edince, ekonomi, sırtında ağır borç yükleri biriktirmek pahasına büyüdü. Büyüme, yeni istihdam, Hazineye vergi demekti. Hazineye vergi demek, “sağlık reformu, TOKİ inşaatı, kentsel altapı, duble yol,havalanları vb”  demekti. Bütün bunlar, rejimi, seçmen gözünde “Çalışkan, işbilir, işbitirir” yaptıkça her sandıktan büyüyerek çıktılar. Kaplarına sığmaz, kendilerini dev aynasında görür haldeydiler. Artık bölgesel güç, “Yeni Osmanlı” olarak özellikle Orta Doğu pazarlarına hükmedeceklerini düşündüler.

Cüretkârlık

Dünya kapitalizminin 2008-2009 krizi ile birlikte cüret daha büyüdü. Suriye’de gerilime benzinle gittiler, Mısır’da kraldan çok kralcı davrandılar, Irak’ta boylarından büyük işlere kalkıştılar ve bagajdaki cesetlere sadece yurt topraklarındakileri değil, komşu topraklarındaki cesetler de eklendi.

Samimiyetsiz, düzenbazdılar. Kürt sorununun çözümüne tarafmış gibi görünüp el altından savaş baltalarını bileyliyorlardı; Alevi kimliğine saygılı davranıyor görünürken “Sünni bir Orta Doğu” kurup başına geçmenin kanunsuz hazırlıklarını yapıyorlardı. Kadın kimliğine saygılı görünüp erkek egemenliğini iyice pekiştirecek  modeller inşa ediyorlardı. Doğa dostu görünürken ülkenin madenlerini, ormanlarını, akarsularını yandaş sermayedarlarına peşkeş çekiyorlar, iş cinayetlerinin arkası kesilmiyordu.

Rüşvet çarkı

Bütün bunları yasaya uydurmak için bir dizi uyduruk torba yasalar çıkarırken, hukuksuz bulunan icraatlardan geri adım atmaya zerre kadar yeltenmiyorlardı. İşi o raddeye vardırdılar ki, ülke milli gelirinin yüzde 40’ına yaklaşan vergi ve sigorta primi, kamu gelirini hesapsız kitapsız kullanmakta beis görmedikleri gibi, inşaat furyasından, taraflı devlet ihaleleri, özelleştirmelerden akan kanunsuz paralarla, İran’ın ABD ambargosu nedeniyle tahsil edemediği alacaklarına fedailik ve aracılık yaparak akan milyar dolarlarla  “paralel bütçeler” oluşturdular. O kaçak sarayın resmi kayıtlarda görülen paralarla yapılamayacağı ortada iken nasıl ve hangi kaynakla yapıldığının hesabını vermediler. Hesap soracak olanları anında “casusluk” , Cumhurbaşkanına hakaret vb. yaftaları ile bastırdılar.

Şimdi, bu geri dönülmez yolda her tür muhalefeti etkisiz kılmak için Başkanlık rejimine muhtaçlar. Haziran 2015 sonrası Kürt siyasetine karşı başlattıkları savaşın insafsızca sürdürülmesi bundan. Davutoğlu gibi kendi seçtiğine bile tahammülsüzlük bundan.

Ters yönde ilerleyen kural tanımaz yolcunun hali , cinnet halidir.

Vade veremeyiz ama akibeti biliyoruz.

Her cinnet uçuruma sürükler…

(*) 11 Mayıs 2016’da Özgür Gündem gazetesinde yayımlandı.

Araştırma - Haber kategorisine gönderildi | Cinnetin sonu uçurum(*) için yorumlar kapalı

Local currencies recovering while the Turkish Lira fluctuates

Mustafa Sönmez – Hürriyet Daily News, May/09/2016

Uncertainties, doubts and the “wait-and-see” attitudes in the global economy have caused the local currencies of “emerging countries,” which includes Turkey, to heave a sigh of relief. Global funds that re-parked in these countries relatively repaired and strengthened the local currencies against the dollar. This support ranged from 15 percent to 5 percent at the end of the first four months of the year. The Turkish Lira, on the other hand, fell apart with the political confusion of the past week after it had recovered.

While a harsh winter was expected for 2016, how was it that the weather cleared, particularly after January? In December 2015, China and the rate hike in the U.S. emerged as double negatives. This situation continued until the last week of January. In Turkey the dollar reached its second highest level of 3.06 liras on Jan. 20.

uuHowever, the wind changed and a new quantitative easing wave by central banks in coordinated action was implemented, plus, the back-pedaling of the U.S. from a rate hike caused a U-turn in the global and Turkish markets.

This situation continued from mid-February until the beginning of May. The appetite for global risk taking revived. Capital inflow to developing markets increased.

The climate is best reflected in the country risk premiums, the credit default swap (CDS). Brazil is the country with the highest risk premium with its economic and political vulnerabilities. Closing 2015 with a 446 risk premium, even though conditions did not improve, Brazil’s risk premium in 2016 had gone up to 492 at the end of January but declined in the following months and fell as low as 358 at the end of April. If the end of January is to be considered as a breaking point, the fall in the risk premium was 27 percent at the end of April. This is an extraordinary situation, even for Brazil. Other countries which saw their risk premiums drop were Russia and Indonesia. In Turkey also, the risk premium fell rapidly.

Flow of capital

The drop in risk premiums and the increase of portfolio investments in emerging countries advanced in a parallel manner. As of the end of January, following the U.S. Central Bank’s (Fed) hesitation in a rate decision, the inflow of global funds into emerging countries accelerated. With this inflow, the dollar lost 5.9 percent value against the currencies of developing countries; however, local currencies in certain emerging countries had a faster recovery against the dollar. For instance, the Brazilian real recovered at a rate of 15.5 percent against the dollar between the end of January and the beginning of May.

ufAmong local currencies, the second local currency, after the Brazilian real, that recovered against the dollar was the Russian ruble with a recovery of 14.4 percent.

Another currency among the emerging markets that rapidly recovered against the dollar was the South African rand. Its recovery was 11 percent. The lira, Polish zloty and local currencies of South Korea, Mexico and Hungary also strengthened against the dollar.
Recovery of the lira

The recovery of the lira against the dollar in 2016 has also attracted attention. The price of the dollar reached 3.06 liras in January. This was due to global effects as well as domestic effects. The strengthening or the recovery against the dollar between the end of January and the beginning of May reached 6.6 percent. The lira was testing below 2.80 as it entered the month of May. Thus, it went down to the August 2015 level.

The acceleration of portfolio investments that started in February and accelerated in the following weeks were effective in the recovery of the lira against the dollar. The portfolio investments of foreigners, free from the effects of the exchange rate and market prices, rapidly increased. In the February to April period a net capital inflow of $4.5 billion was observed. The inflow at mid-April especially reached remarkable dimensions.

The course of the dollar vs. lira before the spring winds started to blow sent chills down the spines of the private sector segment, which had loans in dollars. Moreover, to protect companies from going bankrupt, it was even suggested that while the dollar was over 3 liras, the Central Bank should sell foreign currency at the rate of 2.75 liras.

Turkish lira falling apart

At the start of past week, the value of the lira against the dollar had gone lower than 2.80 liras. This price was due to international causes more than domestic causes. However, with the political crisis erupting mid-week, the price of the dollar moved toward 3 liras.

untitledThe disharmony crisis Prime Minister Ahmet Davutoğlu experienced with President Recep Tayyip Erdoğan and the decision reached by the ruling Justice and Development Party (AKP) to convene an extraordinary congress at the end of May suddenly brought the withdrawal of foreign investors and later the rise in the dollar. While it was seen that the price of the dollar was determined by international dynamics, the winds turned and a climate started where domestic dynamics were more effective, with a possibility that they would continue to be effective over the remaining months of the year. Now eyes are monitoring the Fed rates on one hand and on the other turned to who will become the new prime minister of Turkey. Moreover, there is a possibility that an early election could be held in the fall.

In this climate change of domestic politics, foreign capital movements become more important. If the inflow leaves its place to a withdrawal then the dollar may go up.

Internationally, the macro indicators of the U.S., especially the employment data of April, will affect the Fed’s June decision. The U.K. referendum, often called the Brexit, over withdrawing from the EU, which will be held on June 23, is also important. As the referendum nears, a certain effect over the markets can be expected. The European Central Bank’s meeting is on June 2. There is no magic wand in the hand of Maio Draghi, the president of the European Central Bank, to stop the valuation of the euro.

The Fed’s decision, which is scheduled for the mid-June meeting, will be more important. The probability of a rate hike is low for the time being. If data released before that time is very good, only then the rate hike may be an issue on the agenda. However, the main dynamic that will affect the process, for now, is the domestic political climate.

 

 

Araştırma - Haber, English kategorisine gönderildi | Local currencies recovering while the Turkish Lira fluctuates için yorumlar kapalı